V.	Krajowa  Rada  Radiofonii  i  Telewizji  a  nadawcy publiczni

A.	Radiofonia publiczna 

5.1	Rozwój bazy nadawczej programów radia publicznego odbywa się w oparciu o projekty sieci oraz  wnioski składane przez nadawców, dotyczące dokonania niezbędnych uzupełnień w określonych rejonach kraju. 
Rozwój w oparciu o projekty sieci wiąże się najczęściej z faktem uruchamiania nowych stacji nadawczych w oddawanych do użytku profesjonalnych obiektach. 
W 2003 roku Spółka TP EmiTel sp. z o.o. przekazała do eksploatacji jeden obiekt nadawczy dużej mocy RTCN Żagań-Wichów, w którym ulokowane zostały trzy częstotliwości dla potrzeb Polskiego Radia oraz częstotliwość do emisji programu regionalnego (Radio Zachód). 

Działania na rzecz powiększenia zasięgu odbioru programów nadawanych przez Polskie Radio S.A.

5.2	Program 1 PR S.A. funkcjonuje w oparciu o podstawową częstotliwość długofalową 225 kHz w Solcu Kujawskim oraz 44 częstotliwości w paśmie 87,5 – 108 MHz, przy czym 25 z nich to częstotliwości o mocy równej lub wyższej od 1 kW. 
W 2003 roku kontynuowana była rozbudowa sieci stacji UKF FM, przeznaczonych do emisji Programu 1 w oparciu o częstotliwości zwalniane przez nadawców lub przekazywane przez Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty. 
Przewodniczący KRRiT podpisał 15 decyzji, umożliwiających uruchomienie 13 nowych stacji do emisji Programu 1, w tym 9 stacji o mocy równej lub większej od 1 kW.
W przypadku dwóch pracujących stacji wydane zostały decyzje, zmieniające ich parametry techniczne.
Projekt decyzji dla nowej stacji we Włocławku oczekuje na uzgodnienia techniczne w Urzędzie Regulacji Telekomunikacji i Poczty.
Obecnie pokrycie ludnościowe Programem 1 PR S.A. w zakresie UKF FM wynosi około 45%, natomiast pokrycie powierzchniowe wynosi 24,4 %. 
Dla porównania w ubiegłym roku pokrycie ludnościowe Programem 1 PR S.A. w zakresie UKF FM wynosiło około 37%, zaś pokrycie powierzchniowe około 15%.

5.3	Od 1 września 2000 roku nastąpiło rozdzielenie anten Programu 2 Polskiego Radia S.A. i Programu IV - Radio BIS, co było zgodne z uchwałą Sejmu RP oraz z oczekiwaniami środowisk twórczych i słuchaczy obu tych programów. 
Nowo projektowana sieć Polskiego Radia składać się będzie sponad 50 stacji nadawczych dużej, średniej i małej mocy, zapewniających odbiór przez około 65% ludności kraju. 
W 2003 roku kontynuowano uzupełnianie sieci stacji Programu 4 - Radio BIS, co z uwagi na jej rozległość i stopień komplikacji jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. 
W związku z wystąpieniem Zarządu Polskiego Radia S.A. o formalne przesunięcie z sieci Programu 2 do Programu 4 (czasowo zabrane z PR2 częstotliwości z Płocka i Zamościa) w chwili obecnej do emisji programu Radia BIS wykorzystywane są 4 stacje, czasowo przeniesione z sieci PR2:
•	Giżycko (92,6 MHz, 10 kW);
•	Kłodzko (97,6 MHz, 10 kW);
•	Siedlce (88,3 MHz, 30 kW);
•	Wałbrzych (87,9 MHz, 5 kW).
W poprzednim okresie wykorzystywano 6 częstotliwości z sieci Programu 2 PR S.A. do emisji Radia BIS. 
W 2003 roku dokonano rezerwacji siedmiu nowych częstotliwości, a w dwóch przypadkach dokonano zmiany parametrów technicznych. 

5.4	Aktualnie liczba stacji do emisji Programu 4 - Radio BIS, dla których dokonano rezerwacji częstotliwości wynosi 40, a razem ze stacjami wykorzystywanymi czasowo z Programu 2  wynosi 44. W poprzednim okresie Program 4 dysponował 37 nadajnikami, razem z 6 częstotliwościami Programu 2.
Pozwala to na osiągnięcie pokrycia ludnościowego 60,63 % po tymczasowym uzupełnieniu sieci stacjami Programu 2. Dla porównania w ubiegłym roku pokrycie ludnościowe Programu 4 PR S.A. wynosiło 52,1% dla stacji z projektu sieci oraz 58,8% po tymczasowym uzupełnieniu sieci stacjami Programu 2.
W celu dalszego rozwoju sieci Programu 4 - Radio BIS i uzyskania docelowego pokrycia zgodnego z projektem sieci konieczne jest: 
•	wskazanie przez „Polskie Radio” S.A. szczegółowych lokalizacji dla około 10 stacji nadawczych, których częstotliwości znajdują się w dyspozycji Przewodniczącego KRRiT,
•	wydanie przez Prezesa URTiP postanowień dla 2 stacji nadawczych, zgodnie z projektami decyzji Przewodniczącego KRRiT.
Krajowa Rada dokłada wszelkich starań, aby proces rozwoju nowej sieci Programu 4 - Radio BIS maksymalnie przyśpieszyć. Podejmowane będą działania w celu zwiększania zasięgu programu, w miarę pozyskiwania nowych możliwości częstotliwościowych.

Aktualna sytuacja nadawcza regionalnych rozgłośni Polskiego Radia

5.5	Uchwała Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji nr 497/98 z 14 grudnia 1998 roku, określiła konieczność rekonfiguracji sieci nadawczych, eksploatowanych przez regionalne spółki radia publicznego w związku ze zmianą podziału administracyjnego kraju. 
Pomimo zakończenia z dniem 1 stycznia 2000 roku wykorzystywania w Polsce przez radiofonię zakresu częstotliwości 65,75 – 74 MHz spółka regionalna Polskiego Radia  - Radio dla Ciebie S.A. nadal użytkuje częstotliwość z tego zakresu. Brak możliwości emisji programu na częstotliwości 68,03 MHz spowodowałby duże ograniczenie dotychczasowego zasięgu tego nadawcy. 
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji w dalszym ciągu oczekuje na przekazanie przez URTiP częstotliwości z zakresu 87.5 – 108 MHz o ekwiwalentnym lub zbliżonym zasięgu z przeznaczeniem dla spółki RDC. 
W 2003 roku Przewodniczący KRRiT wydał 11 decyzji rozszerzających dotychczasowy stan posiadania rozgłośni regionalnych o częstotliwości zlokalizowane w następujących miejscowościach: 
•	Radio Gdańsk S.A. – częstotliwości w Kwidzynie i Słupsku,
•	Radio Lublin S.A. – częstotliwość w Lublinie,
•	Radio Opole S.A. – częstotliwości w Brzegu, Głubczycach, Namysłowie, Oleśnie, Paczkowie i Strzelcach Opolskich,
•	Radio Pomorza i Kujaw – częstotliwość w Cielętach k/Brodnicy,
•	Radio Zachód – częstotliwość w RTCN Żagań-Wichów. 
Przewodniczący KRRiT dokonał też zmiany parametrów technicznych dla 11 stacji, zaś 3 projekty decyzji z ubiegłego roku oczekują w Urzędzie Regulacji Telekomunikacji i Poczty na uzgodnienia techniczne. 
Aktualne zasięgi programów ogólnopolskich i regionalnych radia publicznego przedstawiono na mapach stanowiących załącznik do opracowania „Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji”. 
Od początku 2003 roku Przewodniczący KRRiT wydał 33 decyzje w sprawie rezerwacji nowych częstotliwości i 23 w sprawie zmian technicznych warunków nadawania.

B. 	Telewizja publiczna

Działania na rzecz rozszerzenia zasięgu i poprawy odbioru programów nadawanych przez Telewizję Polską S.A. 

5.6	Rozwój sieci ogólnopolskich programu 1 i 2 Telewizji Polskiej S.A. realizowany jest na podstawie uchwały KRRiT Nr 171/95 z 1995 roku. Krajowa Rada w porozumieniu z Ministrem Łączności określiła wówczas kanały niezbędne do dokończenia budowy tych sieci. Jednakże zrealizowanie uchwały nie zapewni całkowitego pokrycia kraju. Do tego konieczne będzie uruchomienie, szczególnie w rejonach górskich, wielu stacji retransmisyjnych małej mocy. Po oddaniu do eksploatacji wszystkich planowanych obiektów dużej mocy pokrycie kraju zbliży się do 100 %. 
W 2003 roku oddano do użytku obiekty nadawcze dużej mocy Żagań-Wichów i Szczawnica-Przehyba. 
W 2004 roku przewidywane jest oddanie do użytku obiektu nadawczego Ostrołęka. Przewidywana jest także budowa obiektów nadawczych: Łódź - Dąbrowa, Gniezno – Kopaszyn, Krynica – Maślana Góra, Warszawa.
Dla tych obiektów przewidziane zostały kanały do retransmisji programów 1 i 2 Telewizji Polskiej S.A. 
Dla programu regionalnego tworzonego przez Oddziały Terenowe TVP S.A. brakuje nowych kanałów telewizyjnych, które mogłyby zostać uruchomione w nowo oddanych obiektach nadawczych. 
Oddanie do użytku wymienionych obiektów zamknie proces przyznawania kanałów telewizji naziemnej dla nadawania analogowego. Następnym etapem rozwoju telewizji naziemnej będzie nadawanie cyfrowe. 

Rozwój sieci Oddziałów Terenowych TVP S.A.

5.7	Programy regionalne telewizji publicznej są nadawane z wykorzystaniem 39 stacji, co zapewnia 73,4% pokrycia ludnościowego kraju. 
Dla porównania w poprzednim okresie programy regionalne telewizji publicznej były nadawane z wykorzystaniem 33 stacji co zapewniało 71,1% pokrycia ludnościowego kraju.
W 2003 roku uruchomiono 13 nowych stacji w następujących lokalizacjach: Żywiec, Kielce, Racławice, Leżajsk, Przysucha, Kołobrzeg, Gryfice, Łobez, Trzebiatów, Szczecinek, Gryfice i Koszalin oraz zmieniono parametry techniczne dla 4 stacji. 
W poprzednim okresie dla programów regionalnych TVP S.A.  uruchomiono 7 nowych stacji.
Wprowadzony w 1999 roku nowy podział administracyjny spowodował zwiększenie liczby wniosków zarządu TVP S.A., kierowanych do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o powiększenie zasięgu nadawania programów regionalnych. Liczba wniosków zarządu TVP S.A. w tej sprawie wzrosła po podjęciu decyzji o zmianie profilu programów regionalnych. 
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie ma możliwości realizacji tych wniosków, ponieważ nie dysponuje wolnymi kanałami i niestety nie należy spodziewać się zmiany tej sytuacji w najbliższym czasie. 

5.8	Pojedyncze nowe stacje mogą pojawić się po dokonaniu weryfikacji pokrycia kraju Programem 1 i Programem 2 TVP S.A. oraz po dokonaniu oceny konieczności uzupełnienia sieci, wykorzystywanych do emisji tych programów, o stacje zapisane w uchwale KRRiT  nr 171 z 1995 roku. W ocenie konieczności uzupełnienia sieci dla Programu 1 i Programu 2 TVP S.A. należy też uwzględnić stację w Bytowie, która dotychczas nie została uruchomiona. Weryfikacja powinna objąć też następujące stacje: Czersk, Gniezno, Hajnówka, Krynica-Maślana Góra, Lidzbark Warmiński, Ostrołęka, Wodzisław Śląski. 
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nie ma możliwości technicznych dokonania weryfikacji pokrycia kraju Programem 1 i Programem 2 TVP S.A. Weryfikację tę może jedynie dokonać Urząd Regulacji Telekomunikacji i Poczty we współpracy ze Spółką Telewizja Polska S.A.
Po zakończeniu weryfikacji Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, w porozumieniu z prezesem URTiP, podejmie decyzję co do sposobu wykorzystania ewentualnie zwolnionych kanałów, czy przeznaczenia ich do nadawania analogowego lub ich wycofania z przeznaczeniem dla nadawania cyfrowego. 
Rozwój sieci służącej do nadawania programów regionalnych będzie możliwy z chwilą wprowadzenia naziemnej telewizji cyfrowej DVB-T.

Działania na rzecz rozwoju radiofonii i telewizji cyfrowej

5.9 	W 2003 roku Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji dokonała aktualizacji  dokumentu „Strategia rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce”. 
Zaktualizowane opracowanie pt. „Wstępne założenia strategii rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce” zostało przekazane w czerwcu 2003 roku Prezesowi Rady Ministrów oraz Marszałkom Sejmu RP i Senatu RP. 
Opracowanie zawiera opis aktualnego stanu wdrażania radiofonii i telewizji cyfrowej w Europie oraz propozycje działań, jakie powinny być podjęte w Polsce. 
W opinii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji należy, w szczególności przeprowadzić badania dotyczące:
•	gotowości nadawców do ponoszenia nakładów inwestycyjnych oraz stopnia przygotowania nadawców do ponoszenia nakładów finansowych w zakresie programowym i organizacyjnym,
•	określenia potrzeb nadawców w zakresie rezerwacji miejsc w multipleksach,
•	określenia technicznych możliwości realizacji zgłoszonych przez nadawców wyżej wskazanych potrzeb,
•	określenia warunków tworzenia rynku dostawców usług dodatkowych. 
Ze względów społecznych, w opinii Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, istotnym zagadnieniem jest określenie stopnia akceptacji kosztów przechodzenia z emisji analogowej na emisję cyfrową.
W opracowaniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji podkreślona została konieczność przygotowania tzw. aktywnej polityki państwa, która w szczególności dotyczy następujących zadań:
•	prowadzenia działań, których celem jest edukacja społeczna i popularyzacja nowej technologii,
•	wypracowania rozwiązań umożliwiających skuteczne pobieranie opłat abonamentowych,
•	stworzenia korzystnych warunków dla działalności banków w zakresie udzielania kredytów na finansowanie produkcji audiowizualnej oraz inwestycji w tej dziedzinie,
•	wprowadzenia mechanizmów wspierających podmioty gospodarcze, zaangażowane we wdrażanie naziemnej telewizji cyfrowej (m.in. system ulg dla zakładów uruchamiających produkcję związaną z odbiorem telewizyjnej emisji cyfrowej),
•	wspierania inicjatyw rozbudowy i modernizacji sieci nadawczych oraz przesyłowych.
W dokumencie opracowanym przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji wyróżnione zostały etapy przechodzenia z emisji analogowej na emisję cyfrową. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji podkreśliła, że w przechodzeniu na emisję cyfrową należy w szczególności: 
•	określić okres stosowania simulcastu, czyli równoległej emisji tego samego programu w sposób analogowy i cyfrowy, bądź określić kryteria warunkujące zaprzestanie emisji analogowej,
•	określić termin zaprzestania przydziałów kanałów analogowych,
•	dokonać wyboru modelu zagospodarowania możliwości naziemnych sieci telewizyjnych DVB,
•	określić proporcje między telewizyjnym programami bezpłatnymi, ogólnie dostępnymi, a programami dostępnymi za dodatkową opłatą (warunkowy dostęp).
Należy podkreślić, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji stoi na stanowisku, aby wszystkie bądź większość telewizyjnych programów była dostępna bezpłatnie. 
W zakresie opracowania KRRiT „Wstępne założenia strategii rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce”, poza dyskusją wprowadzającą, nie przeprowadzono dotychczas dalszych prac ani parlamentarnych, ani rządowych.
W wystąpieniu z 20 lutego 2004 roku, skierowanym do Marszałka Sejmu RP, Przewodnicząca KRRiT przedstawiła powody, które uzasadniają konieczność pilnego podjęcia prac związanych z określeniem strategii rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce. 
Informacje dotyczące strategii rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce znajdują się również w rozdziale II „Sprawozdania KRRiT z rocznego okresu działalności” oraz w części „Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji”.

5.10	Przedstawiciele KRRiT biorą udział w pracach grupy roboczej do spraw wprowadzenia radiofonii i telewizji cyfrowej, powołanej przez Ministra Infrastruktury. Uczestniczą również w pracach Międzyresortowego Zespołu ds. Światowych i Regionalnych Konferencji Radiokomunikacyjnych. 
Międzyresortowy Zespół ds. Światowych i Regionalnych Konferencji Radiokomunikacyjnych zajmuje się obecnie m.in. przygotowaniami do zorganizowania  Regionalnej Konferencji Radiokomunikacyjnej ITU, podczas której dokonana zostanie weryfikacja planów sieci stacji telewizyjnych, przy założeniu nadawania wyłącznie w systemie cyfrowym.