III.	Telewizja i radiofonia koncesjonowana

1.	Koncesjonowanie jako element ładu medialnego

Ustawa o radiofonii i telewizji konstytuuje Krajową Radę jako organ właściwy w sprawach radiofonii i telewizji, który stoi na straży wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności nadawców i interesów odbiorców, zapewniając otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji (art. 5 i 6 ustawy o radiofonii i telewizji).
Tak sformułowany cel powołania Krajowej Rady doprecyzowują szczegółowe zadania określone w ustawie (art. 6) m.in.: określanie warunków prowadzenia działalności przez nadawców, podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach koncesji na rozpowszechnianie i rozprowadzanie programów, sprawowanie kontroli działalności nadawców. Zadania te Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wypełnia w granicach upoważnień ustawowych.
Realizując funkcję gwaranta wolności słowa i samodzielności nadawców Krajowa Rada ma jednocześnie obowiązek decydować o wyborze podmiotów, które uzyskają koncesje na nadawanie programów radiowych i telewizyjnych, a jednocześnie nakładać na nadawcę konkretne obowiązki w sferze programowej i kontrolować ich wykonywanie.
Określone w art.1 ust.1 ustawy zadania radiofonii i telewizji ze względu na ogólny ich charakter nie mogą stanowić wprost podstawy do oceny przez Krajową Radę, czy dany projekt radiowy lub telewizyjny wyczerpuje społeczne zapotrzebowanie w odniesieniu do formy i treści audiowizualnych. Zgodnie z tym przepisem programy radiowe i telewizyjne mają: dostarczać rozrywki, udostępniać dobra kultury i sztuki, ułatwiać korzystanie z oświaty i dorobku nauki, upowszechniać edukację obywatelską, dostarczać rozrywki i popierać krajową twórczość audiowizualną.
Istotną przesłanką dla rozstrzygnięć postępowania koncesyjnego staje się zatem art. 36 ustawy o radiofonii i telewizji, a w szczególności ust. 1 pkt 1. Przepis tam zawarty wskazuje ogólny kierunek rozwoju rynku nadawców koncesjonowanych. Nadawca otrzymuje koncesję lub może ją rozwijać pod względem zasięgu technicznego, o ile założenia wniosku koncesyjnego odpowiadają wspomnianym już zadaniom radiofonii i telewizji. Krajowa Rada oceniając stopień zgodności założeń programowych przedstawionych przez wnioskodawcę jest jednocześnie zobowiązana do uwzględnienia, w jakim stopniu inni, działający już na tym obszarze nadawcy realizują te założenia w swoich programach. 
Inną ważną programową przesłanką do udzielenia bądź rozszerzenia koncesji jest potencjalny udział wnioskodawcy w stymulowaniu rozwoju polskiego i europejskiego rynku audiowizualnego (art. 15 ust. 1 i 4 ustawy w przypadku nadawców telewizyjnych oraz 2 i 3 w przypadku nadawców radiowych). 
W ocenie wniosku koncesyjnego Krajowa Rada zgodnie z przepisami zawartymi w art. 36 ustawy powinna zbadać możliwości finansowania przez nadawcę zaprojektowanego we wniosku programu. 
Pozostałe kwestie związane z oceną wniosku koncesyjnego mają jedynie charakter pomocniczy i porządkujący. Służą one pośrednio zbadaniu stopnia przygotowania do technicznego uruchomienia programu, a także stwierdzeniu, od strony formalnej, czy wniosek zgodnie z przepisami ustawy o radiofonii i telewizji oraz innych aktów prawnych może być rozpatrywany w postępowaniu o udzielenie i rozszerzenie koncesji.
Wybór Krajowej Rady powinien uwzględniać poziom i oryginalność oferty programowej, jakość i różnorodność programów dostępnych odbiorcom na danym obszarze.
Konieczność dbałości o pluralistyczny, a więc zróżnicowany, urozmaicony charakter oferty programowej oraz o interesy odbiorców, a więc różnych grup społecznych, wiekowych, środowisk etc. stawia przed Krajową Radą dylemat: w jaki sposób dokonać rozstrzygnięcia, tak aby w granicach ustawy i zgodnie z jej duchem realizować cele, do których KRRiT została powołana.
Ustawa przewiduje możliwość kreowania rozwoju oferty programowej dostępnej polskim słuchaczom i telewidzom. Zawiera się ona w uprawnieniach Przewodniczącego KRRiT, który określając warunki uzyskania (rozszerzania koncesji) może dokonywać łączenia wolnych częstotliwości w sieci lub przeznaczania ich dla pewnych grup nadawców (o zasięgu lokalnym, ponadregionalnym, ogólnokrajowym). Przewodniczący KRRiT może również rozdysponować wolne częstotliwości w celu poprawy warunków technicznych nadawców już działających, w sytuacji gdy rynek radiowy lub telewizyjny jest już wstępnie ukształtowany, a pojawienie się nowego nadawcy mogłoby zagrozić ekonomicznemu istnieniu tych, którzy na nim działają. Do Przewodniczącego KRRiT należy również decyzja, czy w ogłoszeniu o postępowaniu koncesyjnym zostanie sprecyzowany charakter programu na jaki ma zostać wydana lub rozszerzona. 
Uprawnienia te pozwalają na wstępne określenie warunków tworzenia nowych programów na rynku audiowizualnym.
Krajowa Rada musi uwzględniać także fakt, że działalność nadawców koncesjonowanych jest działalnością gospodarczą, której podstawowym celem jest osiąganie jak najlepszego wyniku finansowego.

2.	Kształt koncesjonowanego rynku audiowizualnego

Rynek telewizji naziemnej

Rynek telewizyjny w naziemnym systemie nadawania obecnie się nie rozwija ze względu na brak wolnych kanałów telewizyjnych.
Jedynym nadawcą o zasięgu ogólnokrajowym, tj. obejmującym powyżej 80 % (84,31%) ludności kraju pozostaje Telewizja POLSAT.
Sieć naziemnych stacji nadawczych TVN pozwala na dotarcie do 45,3% Polaków.
Program TV4 pozwala na dotarcie do 34,28% mieszkańców. Nadawca jest związany z Telewizją POLSAT poprzez współpracę programową i sprzedaż czasu reklamowego.
Telewizja Niepokalanów PULS dysponuje zasięgiem 16,29% mieszkańców i wciąż poszukuje nowych dróg rozwoju, po ogłoszeniu upadłości spółki produkującej ten program, czyli Telewizji Familijnej S.A. Właściciel koncesji Prowincja Ojców Franciszkanów powierzyła produkcję programu Spółce Antena 1, także powiązanej z Telewizją POLSAT.
Na rynku tzw. satelitarnych platform cyfrowych nie nastąpiły radykalne zmiany. Nadal funkcjonują dwie platformy: CYFRA+ i Polsat Cyfrowy. 
W związku z wygaśnięciem w 2003 roku koncesji na bezprzewodowe rozprowadzanie programów, Polsat wystąpił do Krajowej Rady o nową koncesję. Nowa koncesja została wydana w październiku 2003 roku. Oferta platform cyfrowych wzbogacana jest głównie o nowe polskie lub polskojęzyczne programy satelitarne oraz usługi dodatkowe. Oferta proponowana przez CYFRĘ+ jest bogatsza (możliwość wyboru spośród 5 pakietów), natomiast Polsat Cyfrowy oferuje 1 pakiet, ale stara się konkurować niższą ceną usługi.
Nowe polskie programy satelitarne tworzone są głównie z myślą o rozprowadzaniu na platformach cyfrowych. Część z nich nadawanych jest przez właścicieli platform – CYFRA+ nadaje 5 programów, Polsat Cyfrowy nadaje 2 programy. Programy satelitarne są też rozprowadzane w sieciach telewizji kablowej. 
Wśród 24 programów satelitarnych koncesjonowanych przez Krajową Radę znakomitą większość stanowią programy wyspecjalizowane – 21, w tym:
•	1 - filmowy dokumentalno - edukacyjny, 
•	1 - edukacyjno-poradniczy i religijny, 
•	1 - edukacyjny, 
•	7 – filmowych,
•	2 - informacyjno-publicystyczne,
•	1 - motoryzacyjny, 
•	1 - poświęcony zjawiskom pogodowym,
•	2 - rozrywkowe, 
•	1 - społeczno-religijny
•	1 – sportowy
•	1 - poświęcony sportom konnym,
•	1 - poświęcony programom telewizyjnym, 
•	1 - poświęcony telesprzedaży,
•	3 programy mają charakter uniwersalny.
W związku z brakiem analogowych naziemnych kanałów telewizyjnych powiększenie rynku nadawców telewizyjnych nastąpi prawdopodobnie dopiero w chwili uruchomienia cyfrowego nadawania naziemnego.

Rynek telewizji kablowych

Obecnie zarejestrowanych, tj. wpisanych do rejestru Przewodniczącego KRRiT, obejmującego programy rozprowadzane w sieciach telewizji kablowej, jest ponad 600 operatorów sieci telewizji kablowej, zarządzających ponad 800 sieciami. Operatorzy ci zarządzają ok. 4,5 mln gniazd abonenckich, a ich możliwości szacuje się na ok. 7 mln. Liczba gospodarstw domowych w Polsce wynosi ok. 13 mln, z czego prawie 2,5 mln korzysta z indywidualnych zestawów do odbioru telewizji satelitarnej. Łącznie dostęp do programów satelitarnych ma więc prawie 50 % ludności naszego kraju. 
Oprócz rozprowadzania programów, wytworzonych przez innych nadawców, operatorzy kablowi nadają też często, na podstawie uzyskanej koncesji, własny program. Dotychczas Przewodniczący KRRiT wydał 251 koncesji na rozpowszechnianie programów w sieciach telewizji kablowej, w tym 6 na program radiowy: 
•	1 –   w 1993 roku,
•	39 – w 1994 roku,
•	34 – w 1995 roku,
•	28 – w 1996 roku,
•	27 – w 1997 roku,
•	32 – w 1998 roku,
•	11 – w 1999 roku,
•	18 – w 2000 roku,
•	12 – w 2001 roku,
•	19 – w 2002 roku,
•	30 – w 2003 roku.
Przewodniczący KRRiT wydał też 67 decyzji o rozszerzeniu koncesji na rozpowszechnianie programów, zwiększając ich zasięg o kolejne sieci telewizji kablowej.
Polska jest trzecim co do wielkości rynkiem telewizji kablowych w Europie i bez wątpienia najbardziej dynamicznym. Rynek został zdominowany przez kilku największych operatorów: UPC, Multimedia Polska (ostatni duży zakup to sieci Telekomunikacji Polskiej S.A.), Vectra (ostatni duży zakup to sieci DAMI), Aster City Cable, TVK Poznań, Toya, Śląska Telewizja Holding. Z usług około 15 firm telewizji kablowej w Polsce korzysta ponad 3,5 mln abonentów.
Przewodniczący KRRiT wydał już ponad 4700 postanowień o wpisie do rejestru programów rozprowadzanych w sieciach telewizji kablowej. Nadal powiększa się oferta programowa dostępna w sieciach telewizji kablowej. Obecnie można uzyskać wpis na ponad 400 programów dostępnych drogą satelitarną lub w sieciach telewizji kablowych, z czego ponad 50 emitowanych jest w języku polskim. W 2003 roku pojawiły się nowe programy dostępne drogą satelitarną, koncesjonowane przez KRRiT: Kino Polska, TVN METEO, TVN TURBO.
Powiększenie oferty programowej, dostępnej w sieciach telewizji kablowej, umożliwia operatorom naturalne pozyskiwanie środków na rozwój sieci (podnoszenie opłat). Jednocześnie jednak wzrost abonamentu wywołuje protesty ze strony odbiorców, zwłaszcza w momencie likwidowania przez spółdzielnie mieszkaniowe możliwości korzystania z anten zbiorczych (w takim przypadku następuje przymus korzystania z usług operatora sieci telewizji kablowej). Problem ten potwierdzają liczne skargi napływające do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Nie ma przepisów chroniących obywateli przed działalnością administracji domów mieszkalnych, które podpisują umowy z operatorami telewizji kablowych. Ustawa o radiofonii i telewizji nie daje kompetencji KRRiT w zakresie obowiązku dostarczania przez operatorów telewizji kablowych darmowych pakietów, złożonych z programów rozpowszechnianych drogą rozsiewczą – naziemną, które byłyby dostępne za pomocą tradycyjnych anten.
Przy tak dużej liczbie oferowanych programów operatorzy stosują tzw. pakietyzację. Wraz z rozwojem usług operatorskich wzrosła oferta programowa. Rosnąca podaż oraz różnorodność programów spowodowały konieczność dokonywania wyboru w sytuacji, gdy zwiększanie liczby programów wiąże się ze wzrostem cen oferowanej usługi. 
Rynek telewizji kablowych w Polsce ulega przemianom, głównie z powodów technologicznych i poszerzającej się oferty programowej. Możliwość korzystania z usług dodanych tj. internetu, telefonu, usług bankowych, z pewnością podnosi atrakcyjność telewizji kablowych.
Operator Aster City Cable Holding jako pierwszy w Polsce uruchomił ofertę cyfrową w sieci telewizji kablowej. Technologia cyfrowa jest wykorzystywana przede wszystkim do wzbogacenia oferty programowej o nowe kanały, głównie tematyczne. Technologia ta także umożliwia tworzenie dodatkowych usług interaktywnych, co nie jest możliwe przy sygnale analogowym. Cyfryzacja sieci kablowych jest bardzo korzystna dla widzów, ponieważ otrzymują produkt o bardzo dobrej jakości technicznej. Technologia cyfrowa w sieciach telewizji kablowej zmusza także do zastosowania u abonenta dekoderów adresowalnych, oczywiście cyfrowych. Operatorzy na rynku telewizji kablowych pilnie przyglądają się postępom Aster City Cable w stosowaniu technologii cyfrowej w sieciach kablowych. Nadal pozostaje otwarte pytanie czy rynek jest gotów zapłacić za dodatkową ofertę i nowe usługi.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji utrzymuje stały kontakt z dwoma największymi izbami gospodarczymi zrzeszającymi operatorów sieci telewizji kablowych: Ogólnopolską Izbą Gospodarczą Komunikacji Kablowej z siedzibą w Zielonej Górze oraz Związkiem Telewizji Kablowych w Polsce – Izbą Gospodarczą z siedzibą w Łodzi.
W polski rynek telewizji kablowej jest zaangażowany kapitał zagraniczny. Coraz częściej na tym rynku inwestują banki i fundusze. 
Rozwój naszego rynku telekomunikacyjnego i mediów elektronicznych związany jest nierozerwalnie z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Spowoduje ono liberalizację prawa telekomunikacyjnego oraz przepisów o radiofonii i telewizji.
W 2003 roku operatorzy sieci kablowych kierowali wystąpienia w sprawie stosowania  uprzywilejowanej stawki VAT dla ich działalności w ustawie o podatku od towarów i usług.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji poparła starania środowiska operatorów telewizji kablowej oraz operatorów platform cyfrowych o preferencyjną, 7% stawkę VAT, za świadczone przez te podmioty usługi na rzecz polskiego społeczeństwa. Krajowa Rada uznała, że wprowadzenie wyższej stawki podatku VAT oznaczać będzie zahamowanie rozwoju rynku usług telewizji satelitarnej cyfrowej oraz usług telewizji kablowej w Polsce, co będzie miało na pewno wpływ na rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej, opóźni proces demonopolizacji rynku oraz zahamuje wprowadzanie do Polski usługi szerokopasmowego internetu.
Usługi świadczone przez operatorów sieci telewizji kablowej i operatorów satelitarnych platform cyfrowych mają i będą miały coraz większy wpływ i są istotnym elementem społeczeństwa informacyjnego. 
Wyżej wymienione starania zakończyły się pomyślnie dla środowiska operatorów telewizji kablowej i operatorów platform cyfrowych.
W 2004 roku wyzwaniem dla środowiska operatorów sieci kablowych oraz nadawców będzie nowelizowana ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w związku z nowymi regulacjami, dotyczącymi rozprowadzania programów w sieciach kablowych.
Branża telewizji kablowej wykorzystuje coraz bardziej skomplikowane technologie i prowadzi wielkie inwestycje. W związku z powyższym operatorzy muszą przygotować się do wprowadzenia szerokopasmowych usług dostępowych w sieciach kablowych. Usługi szerokopasmowego dostępu do internetu są obecnie motorem rozwoju sieci i wzrostu liczby abonentów.
W 2003 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził kontrolę treści umów, oferowanych przez operatorów klientom sieci telewizji kablowej. Prezes UOKiK może prowadzić postępowanie tylko wobec przedsiębiorstw komercyjnych (wyłączone z tego są np. spółdzielnie mieszkaniowe). Wobec 7 operatorów złożono pozwy w Sądzie Ochrony Konkurencji i Konsumenta.
Wśród operatorów powszechna jest opinia, że przynajmniej część zarzutów urzędu antymonopolowego wynika z nieznajomości rynku kablowego, m.in. gdy chodzi o wprowadzanie zmian kapitałowych w spółkach operatorskich. Finał sporu operatorów kablowych z Urzędem  Ochrony Konkurencji i Konsumentów jak dotychczas nie nastąpił. 

Rynek radiowy

Kształt rynku radiowego nie uległ zasadniczym zmianom w procesie ponownego udzielania koncesji. Biorąc pod uwagę wszystkie dotychczas przeprowadzone przez Krajową Radę postępowania w ramach tzw. ponownego udzielania koncesji można stwierdzić, że zasadniczo rynek radiowy został odtworzony w niezmienionym kształcie.
Działający od 1993 roku nadawcy ogólnokrajowi RMF FM i Radio ZET obejmują swoim zasięgiem ponad 80 % ludności kraju. Nadawca społeczny Radio Maryja osiągnął również zasięg techniczny sieci porównywalny z RMF FM i Radiem ZET.
W dużych miastach – w większości powyżej 200 tysięcy mieszkańców działają stacje powiązane ze spółkami ESKA S.A. i Agora S.A. Stacje te realizują programy o charakterze wyspecjalizowanym muzycznym z elementami tematyki lokalnej. 
Obecnie ze spółką ESKA S.A. powiązanych jest 24 koncesjonariuszy, a ze spółką  AGORA S.A. - 26. W niektórych miastach (Warszawa, Poznań, Katowice, Kraków i Wrocław) te grupy rozgłośni dysponują więcej niż jedną stacją nadawczą.
Archidiecezje i diecezje Kościoła katolickiego dysponują 46 koncesjami. W ramach Spółki Producenckiej PLUS działa 23 koncesjonariuszy.
Nadawcy ponadregionalni (WaWa - 14 stacji nadawczych, TOK FM - 9 i Radiostacja - 8) ze względu na brak wolnych częstotliwości nie osiągnęli planowanego stopnia rozwoju. 
Dwa programy niszowe: Radio Jazz (Warszawa i Kraków) i RMF Classic (Warszawa, Kraków i Szczecin) z tych samych względów docierają do niewielkiej grupy odbiorców.
Z projektem spółki Ad.point, należącej do brokera reklamy radiowej CR Media powiązanych jest obecnie 10 stacji, z czego tylko 3 stacje działają na dużych rynkach (Warszawa, Katowice, Kraków).
Inny projekt lokalny realizowany przez Y-Radio, spółkę grupy kapitałowej YAWAL, obejmuje tylko 4 koncesje (Częstochowa, Szczecin, Wałbrzych i Łomża).
Pozostali samodzielni nadawcy lokalni tworzą liczną i bardzo zróżnicowaną grupę. 
Spośród nich można wyodrębnić 7 koncesji wykonywanych przez szkoły wyższe (program skierowany do środowisk akademickich), 10 koncesji należących do spółek, utworzonych przez samorząd terytorialny lub domy kultury, pozostające w zarządzie gmin.

3.	Sytuacja ekonomiczno-rynkowa nadawców koncesjonowanych

Sytuacja nadawców ulega wielu dynamicznym zmianom. Wpływają na to warunki makro i mikroekonomiczne, kształt założeń samego projektu, działania konkurencji, elastyczność w dostosowaniu się do zmieniających się realiów rynkowych, a wreszcie zdolność do przetrwania w recesji. Istotnym elementem wpływającym na powodzenie przedsięwzięć medialnych są także przepisy prawa, którym podlega koncesjonowana działalność audiowizualna.
W realiach polskich barierę wejścia do sektora medialnego, czyli wdrożenia nowego projektu radiowego lub telewizyjnego, stanowi przede wszystkim uzyskanie uprawnień – koncesji na nadawanie programu wraz z rezerwacją częstotliwości, zezwoleń telekomunikacyjnych, zawarcia umów licencyjnych z organizacjami zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, umów operatorskich dotyczących technicznej emisji sygnału. 
Inwestycja w media elektroniczne zazwyczaj wiąże się z dużym zapotrzebowaniem na kapitał, pozwalający na dokonanie opłaty koncesyjnej, zakup sprzętu do produkcji i emisji programu oraz zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników. Inwestycja taka podlega zwrotowi w dłuższym okresie czasu. Stale rosną także koszty utrzymania stacji radiowej czy telewizyjnej czemu nie towarzyszy rozwój rynku reklamowego.
Sytuacja ekonomiczna nadawców koncesjonowanych może stanowić przeszkodę w rozwoju oferty programowej i wpływać na realizację warunków programowych koncesji. Obserwując zjawiska na rynku audiowizualnym można dojść do wniosku, że postępujące zjawisko koncentracji kapitału jest odpowiedzią na warunki istniejące w tym sektorze gospodarczym.
Jednym z efektów koncentracji kapitałowej są zmiany w ofercie programowej nadawców. Dotyczy to w szczególności radiofonii lokalnej, która podlega silniejszym procesom ujednolicania oferty programowej i jej zawartości, poprzez oparcie ramowego układu programu o przyjęte standardy, korzystanie z jednego źródła informacji i wprowadzanie określonego formatu muzycznego. 
Zabiegi te służą dwojakim celom. Pierwszy z nich to tzw. pozycjonowanie nadawcy na rynku lokalnym, zgodnie z wynikami badań muzycznych preferencji odbiorców, prowadzonych przez nadawców. Kluczowym kryterium decydującym o wyborze danego formatu muzycznego jest jego adekwatność z punktu widzenia dotarcia do wybranej grupy odbiorców, czyli tzw. targetu. 
Drugi to maksymalne ograniczenie wydatków na produkcję programu poprzez udostępnienie stacjom audycji informacyjnych i publicystycznych tworzonych w tzw. stacji  centralnej. 
Do zadań zespołu stacji lokalnej pozostaje zbieranie i podawanie informacji lokalnych oraz emisja programu według zleconego standardu. Relacje między stacjami lokalnymi a właścicielem opierają się zatem w dużej mierze na wykorzystaniu technicznych warunków dotarcia do odbiorcy (suma nadajników stacji lokalnych – efekt skali) oraz wykorzystaniu przez nadawcę lokalnego możliwości identyfikacji z silną marką bez potrzeby inwestowania w promocję realizowaną centralnie. 
Funkcjonowanie grup rozgłośni radiowych na rynku reklamy opiera się także na podobnym dualizmie: daje szansę na wspólną sprzedaż czasu reklamowego wszystkich stacji lokalnych realizujących program dla tej samej grupy odbiorców, pod tą samą marką wraz z korzystaniem z lokalnego rynku reklamy. Zjawisko to jest odwrotnością tzw. rozszczepiania programu i reklamy.
Z analizy sytuacji ekonomicznej nadawców lokalnych wynika, że samodzielne utrzymanie stacji jest możliwe tylko w przypadku braku konkurencji na rynku reklamy na obszarze rozpowszechniania programu. Jednak nawet w takich przypadkach los stacji lokalnych jest zagrożony ze względu na szybszy wzrost obciążeń niż rozwój rynków reklamy lokalnej.
Obecna struktura rynku radiowego wskazuje, że po okresie wyraźnej segmentacji (rynki lokalne, rynek ogólnokrajowy) rozpoczęła się ostra walka konkurencyjna o zajęcie najlepszej pozycji. Dążenie nadawców ogólnokrajowych do dywersyfikacji na rynki lokalne wiąże się z zubożeniem rynku reklamy ogólnokrajowej (po wejściu innych substytutów takich jak wielkoformatowa reklama zewnętrzna - outdoor, reklama kinowa w sieci multipleksów, reklama w bezpłatnej prasie codziennej). 
Jednocześnie istotnym powodem eksploracji nowych obszarów rynku przez nadawców ogólnokrajowych jest pełne, racjonalne wykorzystanie potencjału zbudowanego w okresie ostatnich 10 lat. Nadawcy po etapie inwestycji i budowania pozycji na rynku odczuwają potrzebę „ucieczki do przodu” tym silniejszą im bliższa jest data integracji z UE i uwolnienia bariery dla unijnego kapitału. 
Ze względu na brak wolnych częstotliwości ani Radio ZET ani RMF FM nie może dokonać dywersyfikacji na nowe pola w inny sposób jak poprzez przejmowanie spółek, które już posiadają koncesję. Taką drogę wybrał właściciel Radia ZET spółka Eurozet, występując wspólnie z dotychczasowym koncesjonariuszem ZHP o nową koncesję. 
Program Radiostacja tworzony jest w oparciu o doświadczenie i potencjał dużego nadawcy, a jednocześnie obsługiwany przez tego nadawcę od strony sprzedaży czasu reklamowego, jako uzupełnienie dużych kampanii reklamowych. Na tym jednak nie kończy się aktywność spółki Eurozet na rynku radiowym. Bez zakupu udziałów w spółkach lokalnych, spółka Eurozet w ramach spółki RRM (biuro sprzedaży reklamy) oferuje reklamodawcom sprzedaż czasu reklamowego w grupie stacji lokalnych. 
Po zaangażowaniu CR-Media w budowę własnego projektu radiowego działalność tej firmy jako brokera lokalnej reklamy radiowej uległa znacznemu ograniczeniu, toteż nadawcy lokalni są zmuszeni do poszukiwania pośrednika w sprzedaży swojego czasu antenowego dużym reklamodawcom dla potrzeb kampanii o zasięgu ogólnokrajowym.
RMF FM jako nadawca ogólnokrajowy również poszukuje sposobu na rozszerzenie terenu swojej aktywności. Obecnie pomysłem na wykorzystanie swojego potencjału przez lidera rynku radiowego jest RMF Classic – ambitny program artystyczno-kulturalny, z muzyką poważną i filmową.
Obserwując tendencję do tworzenia różnego rodzaju powiązań między nadawcami oraz przenikania się różnych segmentów rynku można wnioskować, że mamy do czynienia z próbą tworzenia silnych grup kapitałowych. Zdolność do rozwoju polskiej radiofonii koncesjonowanej będzie zależeć od skutecznej integracji w ramach sektora oraz warunków prawnych tej działalności.

Na koniec 2002 roku przyznano 248 koncesji na programy radiowe oraz telewizyjne.
Wyszczególnienie	Koncesje radiowe	Koncesje telewizyjne	Razem	
Spółki prawa handlowego *)	129	30	159	
Instytucje kościelne 	45	2	47	
Osoby fizyczne **)	22	1	23	
Uczelnie Wyższe	7	1	8	
Inne podmioty ***)	10	1	11	
RAZEM:	213	35	248	
*) z uwzględnieniem trzech koncesji z 1995 r. będących na koniec 2002 r. w trakcie procesu rekoncesjonowania. Koncesje zostały przyznane w 2003 r.
**) z uwzględnieniem jednej koncesja radiowej uchylonej w 2003 r.
***) inne podmioty to: ośrodki kultury, stowarzyszenia, fundacje.
W tej liczbie znajdują się koncesje wykonywane przez koncesjonariuszy posiadających więcej niż jedną koncesję na nadawanie programów radiowych lub telewizyjnych.
Lp.	Koncesjonariusz	Liczba posiadanych koncesji	
		radiowych	telewizyjnych	
1	Radio Muzyka Fakty Sp. z o.o.	1	1	
2	PUH HITT Sp. z o.o. w Katowicach	3	-	
3	Radio ESKA S.A.	18	-	
4	Radio KLAKSON Sp. z o.o.	3	-	
5	WIBOR Sp. z o.o.	2	-	
6	Radio Północ Sp. z o.o.	2	-	
7	Polskie Fale Średnie S.A.	9	-	
8	Radio Warmia-Mazury WA-MA S.A.	3	-	
9	Lokalne Rozgłośnie Radiowe Sp. z o.o.	2	-	
10	Diecezja Zielonogórsko-Gorzowska	3	-	
11	Prowincja Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych	1	2	
12	Diecezja Płocka	2	-	
13	Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska	3	-	
14	Piotr Bajer 	2	-	
15	Jarosław Dziemian	2	-	
16	Jerzy Kalisz	2	-	
17	Telewizja POLSAT S.A.	-	2	
18	TVN Sp. z o.o.	-	5	
19	CANAL + Cyfrowy	-	6	
20	Polskie Media S.A.	-	2	
	RAZEM:	58	18	
Zgodnie z art. 37a ustawy o radiofonii i telewizji obowiązkiem złożenia sprawozdań finansowych za 2002 rok było objętych 192 nadawców radiowych i telewizyjnych.
Sprawozdania finansowe, w zależności od formy prawnej, w ramach której nadawcy wykonywali koncesję miały różnorodną formę:
•	sprawozdania finansowego pełnego lub uproszczonego sporządzonego przez spółki prawa handlowego, zgodnie ze znowelizowaną ustawą o rachunkowości, 
•	rocznego rozliczenia podatkowego osób fizycznych wykonujących koncesję oraz „Księgi przychodów i rozchodów” (ostatnie strony) działalności gospodarczej, w wielu przypadkach dużo szerszej niż tylko działalność radiowa lub telewizyjna, 
•	sprawozdania finansowego podmiotów prawnych (wyższe uczelnie, stowarzyszenia, fundacje, centra kultury i sztuki, miejskie i gminne domy kultury) wykonujących koncesję, dotyczącego całości prowadzonej działalności bez wyodrębnienia działalności radiowej,
•	zestawienia wpłat i wydatków stacji radiowych sporządzanego przez parafie, realizujące koncesje i niektóre rozgłośnie radiowe, działające w ramach instytucji kościelnych, według zasad określonych przez wewnętrzne przepisy kościelne.
Tak duża różnorodność form składanych sprawozdań finansowych powoduje, że nie zawsze jest możliwe uzyskanie pełnej wiedzy o sytuacji ekonomiczno-finansowej nadawców. 
W związku z tym analiza porównawcza sytuacji ekonomiczno-finansowej poszczególnych nadawców oraz osiągniętych wyników dotyczących tylko działalności medialnej w wielu przypadkach okazuje się bardzo trudna lub wręcz niemożliwa.
Sytuację ekonomiczno-finansową koncesjonowanych nadawców przedstawiono w rozbiciu na poszczególne grupy koncesjonariuszy, przyjmując następujące kryteria:
•	forma prawna, w ramach której koncesjonariusze prowadzili działalność na podstawie posiadanej koncesji,
•	usytuowanie rozgłośni radiowej lub stacji telewizyjnej w strukturach organizacyjnych koncesjonariusza.

Sytuacja ekonomiczna koncesjonowanych nadawców radiowych 
(na podstawie sprawozdań nadawców za 2002 rok)

Według stanu na 31 grudnia 2002 roku Krajowa Rada przyznała łącznie 210 koncesji na nadawanie programów radiowych, w tym 145 koncesji przyznano w ramach procesu ponownego udzielania koncesji.
 Do końca 2002 roku trwał jeszcze proces koncesyjny o ponowne udzielenie trzech koncesji, których czas obowiązywania minął w 2002 roku. Koncesje zostały przyznane ponownie w 2003 roku. Podmioty, które je otrzymały, również zobowiązane były do przedstawienia sprawozdań finansowych za 2002 rok.
Łącznie 213 koncesji na nadawanie programów radiowych zostało udzielonych 170 podmiotom prawnym i fizycznym, wśród których 14 posiadało więcej niż jedną koncesję na nadawanie programów radiowych.

Nadawcy radiowi prowadzący działalność w formie spółek prawa handlowego
Większość (57 %) koncesjonowanych nadawców radiowych w 2002 roku prowadziło działalność w formie spółek prawa handlowego. Podmioty te przedstawiły sprawozdania finansowe za 2002 rok zawierające bilans i rachunek zysków i strat, w nielicznych przypadkach wraz z opinią i raportem biegłego rewidenta. Sprawozdania finansowe za 2002 rok przekazało 98 % spółek radiowych.
Analiza sprawozdań finansowych potwierdza trudną sytuację finansową nadawców koncesjonowanych, prowadzących działalność w formie spółek prawa handlowego.
Z przeprowadzonej analizy przedstawionych przez spółki sprawozdań finansowych za 2002 rok wynika, że przychody z działalności w 2002 roku były niższe o 1 % w porównaniu z rokiem 2001.
Zysk z rocznej działalności gospodarczej odnotowało 30 % nadawców. Ze względu na bardzo duże różnice w wielkości poniesionych kosztów i przychodów osiągniętych przez poszczególne stacje radiowe (zależne od lokalnego zasięgu stacji, wykorzystywanego czasu reklamy, charakteru programu, itp.), zysk na działalności gospodarczej poszczególnych nadawców porównano do osiąganych przez nich przychodów z działalności. 
W 2002 roku zysk z działalności gospodarczej stanowił od 0,3 % do 19,6 % przychodów z działalności. W większości spółek wypracowany zysk nie przekraczał 10 %, ale w jednym przypadku stanowił nawet 39%.
61 % analizowanych nadawców odnotowało w 2002 roku stratę na podstawowej działalności. Pozostała działalność operacyjna i działalność finansowa nadawców powodowała pogorszenie wyników i dlatego stratę z działalności gospodarczej odnotowało już 69 % nadawców. Porównawczo w 2001 roku strata dotyczyła 68 % nadawców.
Bardzo niepokojący jest fakt, że dla ponad połowy koncesjonowanych nadawców radiowych, prowadzących działalność w ramach spółek prawa handlowego, rok 2002 był kolejnym rokiem, który zakończyli stratą.
Ujemne wyniki finansowe odnotowane w 2002 roku i w latach poprzednich przez tak znaczną grupę nadawców, wobec odnotowanych tylko w przypadku nielicznych spółek dopłat do kapitału podstawowego bądź kapitału zapasowego spowodowały, że na koniec 2002 roku prawie połowa spółek wykazała wartość ujemną kapitałów własnych. Świadczy to o pogorszeniu się kondycji finansowej nadawców, ponieważ porównawczo na koniec 2001 roku tylko 46 % spółek wykazywało ujemne kapitały własne.
Na koniec 2002 roku aż w 72 % analizowanych spółek strata przewyższała sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz jedną drugą (dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością) czy jedną trzecią (dla spółek akcyjnych) kapitału zakładowego. Taki poziom wyników obliguje wspólników do podjęcia uchwały co do dalszego istnienia spółki.
W 60 % analizowanych spółek nie została zachowana „złota reguła finansowania”, która mówi, że wszystkie aktywa trwałe firmy powinny być finansowane kapitałami o charakterze trwałym, do których zaliczamy kapitały własne, rezerwy oraz długoterminowe zobowiązania (kredyty i pożyczki). Świadczy to o zwiększonym niebezpieczeństwie utraty przez te spółki płynności finansowej.
13 % analizowanych spółek nie wykazało w bilansie na koniec 2002 roku żadnego majątku trwałego.
W 80 % analizowanych spółek, a więc w przeważającej większości, wartość zobowiązań długo i krótkoterminowych przewyższała kwotę wszystkich należności. Jedynie około 1/4 spółek korzystało z kredytów i pożyczek, w tym 22 % z długoterminowych oraz 26 % z kredytów i pożyczek krótkoterminowych. Były to w większości pożyczki od udziałowców.
Potwierdza to fakt, że podobnie jak i w roku poprzednim uzyskanie kredytów długoterminowych przez lokalnych nadawców, a są to najczęściej małe i średnie firmy, jest trudne lub wręcz niemożliwe.
Same zobowiązania krótkoterminowe w 68 % spółek przewyższały wartość należności krótkoterminowych, a w 61 % spółek były wyższe niż cały majątek obrotowy, z czego wynika, że działalność finansowana była częściowo nieuregulowanymi zobowiązaniami.
Najbardziej stabilną sytuację finansową mieli nadawcy ogólnokrajowi, którzy zakończyli 2002 rok wiele lepszymi wynikami niż 2001 rok. Poprawiły się wskaźniki rentowności netto (wynik netto/przychody).
Spośród koncesjonowanych nadawców radiowych ponadregionalnych (Radio WaWa, RADIOSTACJA i Radio TOK FM) tylko Radio WaWa odnotowała w 2002 roku zysk i tylko ta spółka z trzech wymienionych stacji ponadregionalnych, na koniec 2002 roku posiadała dodatnie kapitały własne. Wskaźniki rentowności netto we wszystkich trzech spółkach poprawiły się w stosunku do 2001 roku.
Koncesjonowani nadawcy radiowi w większości przypadków osiągnęli w 2002 roku gorsze wyniki niż w 2001 roku. Aż 82 % nadawców odnotowało stratę netto w 2002 roku. 
Dalsze funkcjonowanie wielu lokalnych stacji radiowych może być poważnie zagrożone.

Nadawcy radiowi prowadzący działalność w ramach instytucji kościelnych
Na koniec 2002 roku 45 koncesji na nadawanie programów radiowych zostało przyznanych instytucjom kościelnym – archidiecezjom, diecezjom, zgromadzeniom zakonnym i parafiom. Z uwagi na fakt, że trzech nadawców posiadało więcej niż jedną koncesję i wykonywało 8 koncesji na nadawanie programów radiowych oraz w związku z tym, iż jeden koncesjonariusz posiadał oprócz koncesji na nadawanie programu radiowego również dwie koncesje na nadawanie programów telewizyjnych, a jego sprawozdanie zostało uwzględnione w części dotyczącej nadawców telewizyjnych, obowiązek przekazania sprawozdań finansowych dotyczył 39 koncesjonariuszy.
2002 rok był pierwszym rokiem, za który większość kościelnych rozgłośni radiowych przekazała roczne sprawozdania finansowe. Porównawczo, za rok 2001 aż połowa koncesjonariuszy nie przekazała do Krajowej Rady sprawozdań finansowych.
Naczelny Sąd Administracyjny 13 października 2003 roku wydał wyrok oddalający w całości skargę Radia Maryja, zaskarżającą decyzję koncesyjną w części dotyczącej obowiązku składania corocznego sprawozdania finansowego do Krajowej Rady. W uzasadnieniu sąd pokreślił, iż nadawcę społecznego, a taki status ma Radio Maryja, w równym stopniu jak pozostałych nadawców obejmuje nakaz wynikający z art. 37a ustawy o radiofonii i telewizji tj. obowiązek corocznego składania do Krajowej Rady sprawozdania finansowego. Sprawozdanie finansowe przedstawione Krajowej Radzie ma być sporządzone zgodnie z zasadami określonymi przez wewnętrzne przepisy kościelne.
Tylko dwóch koncesjonariuszy mimo wezwania nie przekazało sprawozdań finansowych za 2002 rok: Diecezja Elbląska oraz Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska (pismo wyjaśniające, że koncesjonariusz nie nadawał programu).
Do Krajowej Rady wpłynęło 37 sprawozdań z działalności rozgłośni radiowych oraz jedno sprawozdanie CIT-8 dotyczące wyników Archidiecezji Gnieźnieńskiej.
Przedstawione sprawozdania finansowe nadawców radiowych, prowadzących działalność w ramach instytucji kościelnych dotyczą tylko wyodrębnionej działalności rozgłośni radiowych działających w strukturach kościelnych (archidiecezji, diecezji, zgromadzeń). W przypadku parafii wykonujących koncesję sprawozdania finansowe zawierały tylko informacje o wpływach i wydatkach radia działającego na terenie parafii.
Wśród 37 sprawozdań finansowych przekazanych przez nadawców kościelnych 9 zawierało tylko dane dotyczące rachunku zysków i strat (lub wpływów i wydatków radia).
Różnorodność form składanych przez nadawców kościelnych sprawozdań wynika z faktu, że sprawozdania zostały sporządzone zgodnie wewnętrznymi przepisami kościelnymi, lecz należy zauważyć, że większość nadawców przedstawiła pełną sprawozdawczość finansową.
Około 57 % analizowanych nadawców odnotowało stratę na działalności gospodarczej. Spośród nadawców, którzy przedstawili pełną sprawozdawczość finansową, prawie połowa odnotowała stratę netto na działalności w 2002 roku (stratę w poprzednich latach odnotowało 29 % nadawców). Dla 18 % nadawców rok 2002 był kolejnym rokiem, w którym prowadzili działalność ze stratą.
Wśród nadawców kościelnych 18 % nie wykazało w bilansie na koniec 2002 roku żadnego majątku trwałego.
W ponad połowie analizowanych nadawców, którzy przedstawili pełną sprawozdawczość finansową, wartość zobowiązań długo i krótkoterminowych przewyższała kwotę należności. Mniej niż 20 % nadawców korzystało z kredytów i pożyczek długoterminowych, a 18 % z kredytów i pożyczek krótkoterminowych.
U 54 % nadawców zobowiązania krótkoterminowe przewyższały wartość należności krótkoterminowych, a w przypadku 39 % nadawców były wyższe niż cały majątek obrotowy, z czego wynika, że działalność finansowana była częściowo nieuregulowanymi zobowiązaniami.
Podstawowymi gwarantami finansowania działalności kościelnych rozgłośni radiowych są podmioty prawne, którym koncesje zostały przyznane, a więc diecezje, archidiecezje, parafie i zakony. Finansowanie działalności stacji radiowych następuje w całości lub w części z przekazywanych im dotacji na sfinansowanie bieżącej działalności radia. 
Aż 18 nadawców zakończyło rok 2002 stratą, co świadczy o tym, że dotacje nie pokrywają wszystkich kosztów działalności stacji radiowych. Pokrycie tej straty w następnym roku obrachunkowym spowoduje zmniejszenie przychodów w danym roku i może być przyczyną wystąpienia trudności w wykonywaniu koncesji.
Stacje diecezjalne w większości współpracują ze sobą w ramach porozumienia programowego PLUS. Porozumienie prowadzi wspólną sprzedaż czasu reklamowego, co ma niemały lecz bardzo zróżnicowany wpływ na przychody poszczególnych nadawców. 
Ze sprawozdań finansowych, które przekazały stacje współpracujące w ramach porozumienia programowego PLUS wynika, że ponad 70 % stacji odnotowało w 2002 roku stratę.
Analiza wyników osiągniętych na koniec 2002 roku potwierdza niełatwą sytuację finansową koncesjonowanych nadawców prowadzących działalność w ramach instytucji kościelnych.

Nadawcy radiowi prowadzący działalność jako osoby fizyczne
Na koniec 2002 roku, 22 koncesje na nadawanie programów radiowych były wykonywane przez osoby fizyczne (jedna koncesja została uchylona w 2003 roku).
Łącznie 22 koncesje na nadawanie programów radiowych zostało udzielone 18 nadawcom, z których trzech posiadało po dwie koncesje na nadawanie programów radiowych. W przypadku dwóch koncesji (na program „Radio JAZZ” i na program „Wielkopolskie Radio WARTA”) udzielonych osobom fizycznym, koncesjonariusze przedstawili sprawozdania finansowe za 2002 rok, jako podmioty działające w formie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Sprawozdania te zostały uwzględnione w analizie spółek prawa handlowego. 
Wykonawca jednej koncesji (na program „Radio PARADA”), przyznanej spółce pod koniec grudnia 2002 roku, prowadząc do końca roku działalność jako osoba fizyczna, przedstawił sprawozdanie za 2002 rok w formie „Księgi przychodów i rozchodów”. Sprawozdanie to zostało uwzględnione w analizie nadawców radiowych prowadzących działalność jako osoby fizyczne.
Przekazano do KRRiT wszystkie wymagane 17 sprawozdań.
Osoby fizyczne prowadzące działalność radiową przedstawiły sprawozdania w postaci:
•	wydruku z ostatniej strony „Książki przychodów i rozchodów” lub zeznania podatkowego PIT-8 (informacja o wysokości dochodu lub straty z pozarolniczej działalności), dotyczących prowadzonej działalności radiowej (10 nadawców),
•	zeznań podatkowych PIT-36 (zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty), dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, w wielu przypadkach dużo szerszej niż tylko działalność radiowa (6 nadawców),
•	pisma wyjaśniającego, że „koncesjonariusz wszystkie opłaty związane z techniczną obsługą radia ponosi z własnych dochodów” (stacja lokalna na terenie Ursynowa).
Analiza ponad 50 % sprawozdań złożonych przez osoby fizyczne, a więc 10 sprawozdań dotyczących wyników finansowych z prowadzonej działalności radiowej wskazuje, że z tej grupy koncesjonariuszy połowa odnotowała w 2002 roku zysk. Rentowność z działalności wyniosła od 2 % do 14 %, a w dwóch przypadkach nawet powyżej 40 %.
Liczba sprawozdań finansowych, dotyczących wyłącznie działalności radiowej koncesjonariuszy nie pozwala na formułowanie ogólnych wniosków na temat sytuacji ekonomiczno-finansowej tej grupy nadawców. 
Co do pozostałych nadawców można przyjąć na podstawie przedstawionych rozliczeń podatkowych, że stacje radiowe funkcjonujące w ramach różnorodnej działalności prowadzonej przez osoby fizyczne miały zapewnione finansowanie. 

Nadawcy radiowi prowadzący działalność w ramach wyższych uczelni i innych form prawnych
Na koniec 2002 roku obowiązek przedstawienia sprawozdań finansowych za 2002 rok powinien dotyczył 17 podmiotów prowadzących działalność radiową w ramach innych form prawnych. Do tej grupy koncesjonariuszy zaliczono wyższe uczelnie oraz stowarzyszenia, fundacje, centra kultury, sztuki i miejskie domy kultury.
Wszyscy nadawcy przekazali do Krajowej Rady sprawozdania dotyczące całości działalności prowadzonej przez te podmioty prawne.
Uczelnie wyższe będące koncesjonariuszami przedstawiły swoje sprawozdania finansowe. Radia akademickie działają w ramach struktur organizacyjnych uczelni. Jedynie w przypadku Radia ŻAK koncesjonariuszem jest Fundacja Krakowskiego Radia ŻAK.
Realizowane przez uczelnie wyższe programy radiowe mają charakter uniwersalny i głównym ich zadaniem jest przedstawianie problemów i działalności lokalnych środowisk akademickich. Gwarantem finansowania stacji akademickich są uczelnie. Działalność stacji finansowana jest dotacjami wyższych uczelni i ewentualnymi wpływami z reklam. Przedstawione sprawozdania finansowe wyższych uczelni wskazują, że posiadały one wystarczające środki finansowe na zagwarantowanie bieżącej działalności stacji.
Działalność stacji radiowych, których koncesjonariuszami są centra kultury i sztuki, ośrodki kultury i miejskie domy kultury finansowana jest dotacjami instytucji samorządowych i wpływami z reklam. Jednak sprawozdania finansowe przekazane przez wyżej wymienione podmioty dotyczą całości prowadzonej działalności, bez wyodrębnienia działalności radiowej. Gwarantami funkcjonowania tych lokalnych stacji są instytucje samorządowe, które finansują lub dofinansowują działalność statutową koncesjonariuszy.
Z wymienionych wyżej przyczyn nie było możliwe przeanalizowanie sytuacji finansowej stacji radiowych, prowadzonych przez koncesjonariuszy, zakwalifikowanych do tej grupy nadawców radiowych. Możliwe jest tylko stwierdzenie, że funkcjonowanie tej grupy nadawców radiowych było w 2002 roku należycie zabezpieczone.

Sytuacja ekonomiczna koncesjonowanych nadawców telewizyjnych 
(na podstawie sprawozdań nadawców za 2002 rok)

Na koniec 2002 roku przyznano łącznie 35 koncesji na nadawanie programów telewizyjnych.
Pięć podmiotów wykonywało 17 koncesji, czyli więcej niż jedną koncesję, na nadawanie programów telewizyjnych. Obowiązek przedstawienia sprawozdań finansowych za 2002 rok dotyczył 22 podmiotów, które w 2002 roku prowadziły działalność nadawczą.
Sprawozdania finansowego, mimo wezwań nie przekazał koncesjonariusz „AMBER TV” Sp. z o.o. Decyzją KRRiT koncesja dla spółki „AMBER” Sp. z o.o. została cofnięta.
Wszystkie sprawozdania finansowe zawierały bilans i rachunek zysków i strat.
Wśród przekazanych 21 sprawozdań, Prowincja Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych, posiadająca dwie koncesje na nadawanie programu telewizyjnego, przedstawiła sprawozdania finansowe za 2002 rok osobno dla każdej koncesji. Obydwa sprawozdania zostały uwzględnione w analizie. 8 sprawozdań przekazali nadawcy wykonujący koncesje na rozpowszechnianie programu telewizyjnego w sposób rozsiewczy - satelitarny.
Dokonując oceny sytuacji finansowej nadawców telewizyjnych nie uwzględniono sprawozdania finansowego Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Społecznej, które dotyczy całości działalności koncesjonariusza.
W 2002 roku, wśród stacji telewizyjnych, zysk z działalności gospodarczej odnotowało 43 % nadawców. Ze względu na duże różnice w wielkości poniesionych kosztów i przychodów, osiągniętych przez poszczególne stacje telewizyjne (w zależności od charakteru emitowanego programu, zasięgu, systemu przekazywania sygnału, ilości odbiorców, potencjału programowego, organizacyjnego i finansowego, wykorzystywanego czasu reklamy, itp.), zysk z działalności gospodarczej poszczególnych nadawców porównano do osiąganych przez nich przychodów z działalności. W 2002 roku zysk z działalności gospodarczej stanowił od 0,2 % do 25,7 % przychodów z działalności.
Stratę na podstawowej działalności odnotowało 57 % analizowanych nadawców. Pozostała działalność operacyjna i działalność finansowa nadawców powodowała dodatkowe pogorszenie wyników, co przyczyniło się do tego, że stratę na działalności gospodarczej odnotowała większa grupa nadawców (62 %). Porównawczo, stratę w 2001 roku odnotowało 41 % nadawców.
Dla ponad połowy nadawców 2002 rok był kolejnym rokiem, w którym prowadzona działalność przyniosła straty.
Ujemne wyniki finansowe odnotowane w 2002 roku i w latach poprzednich przez tak znaczną grupę nadawców spowodowały, że 62 % spółek wykazało ujemną wartość kapitałów własnych.
W 76 % analizowanych spółek nie została zachowana „złota reguła finansowania”, że wszystkie aktywa trwałe firmy powinny być finansowane kapitałami o charakterze trwałym (kapitały własne, rezerwy oraz długoterminowe zobowiązania czyli kredyty i pożyczki). Świadczy to o zwiększonym niebezpieczeństwie utraty przez te podmioty płynności finansowej.
W większości analizowanych spółek (90 %) wartość zobowiązań długo i krótkoterminowych przewyższała kwotę należności. Mniej niż 1/3 spółek korzystała z kredytów i pożyczek długoterminowych, a 38 % z kredytów i pożyczek krótkoterminowych.
Zobowiązania krótkoterminowe w 86 % spółek przewyższały wartość należności krótkoterminowych, a w 71 % spółek były wyższe niż cały majątek obrotowy. Z tego wynika, że działalność częściowo finansowana była nieuregulowanymi zobowiązaniami.
Na koniec 2002 roku aż w 89 % koncesjonowanych nadawców telewizyjnych strata przewyższała sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz jedną drugą (dla spółek z ograniczoną odpowiedzialnością), czy jedną trzecią (dla spółek akcyjnych) kapitału zakładowego. Tak wysoki poziom strat obliguje wspólników do podjęcia uchwały co do dalszego istnienia spółki.
Szczegółowo sytuacja finansowa telewizyjnych nadawców lokalnych i satelitarnych bez uwzględnienia telewizji naziemnych takich jak: POLSAT, TV4, TVN, TVN Południe, Niepokalnów PULS przedstawia poniższe zestawienie:
	Nadawcy telewizyjni	
	lokalni	satelitarni	
Liczba sprawozdań uwzględnionych w analizie	8	8	
% nadawców, którzy odnotowali w 2002 r. stratę na podstawowej działalności	37,5	100,0	
% nadawców, którzy w 2002 r. odnotowali stratę netto
	62,5	75,0	
% nadawców, dla których 2002 rok był kolejnym rokiem w którym odnotowali stratę netto	87,5	87,5	
% nadawców, których kapitały własne na koniec 2002 r. wykazywały wartość ujemną	62,5	62,5	
% nadawców, u których nie jest zachowana „złota reguła finansowania”
	62,5	87,5	
% nadawców, którzy korzystali z kredytów i pożyczek długoterminowych
	37,5	0,0	
% nadawców, którzy korzystali z kredytów i pożyczek krótkoterminowych
	37,5	50,0	
% nadawców, których zobowiązania krótkoterminowe przewyższały kwotę należności	87,5	87,5	
% nadawców, których zobowiązania krótkoterminowe przewyższały wartość majątku obrotowego	75,5	87,5	
% nadawców, których strata przewyższała sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz jedną trzecią lub jedną drugą kapitału zakładowego 	75,0	100,0	
Przedstawione wyniki osiągnięte przez koncesjonowanych nadawców telewizyjnych potwierdzają trudną sytuację finansową tego sektora.
Kapitał własny podmiotów emitujących koncesjonowane programy telewizyjne miał wartość ujemną. Działalność finansowana była w wysokim stopniu z kapitałów obcych, w tym z kredytów i pożyczek, a także z nieuregulowanych zobowiązań krótkoterminowych. Jednak na obraz tego wysokokapitałowego sektora działalności duży wpływ mają wyniki podmiotów nie tylko rozpowszechniających własne programy telewizyjne, ale również posiadających platformy cyfrowe.
Z przeprowadzonej oceny wynika, że sektor gospodarki tworzony przez koncesjonowaną działalność radiową i telewizyjną wymaga dopływu kapitału. Jednak sami nadawcy jak i inwestorzy oczekują uproszczonych i jasnych reguł niezbędnych do prowadzenia działalności, a przede wszystkim:
•	czytelnych zasad podatkowych – VAT,
•	jasnych przepisów prawa autorskiego i praw pokrewnych, w zakresie opłat przekazywanych na rzecz organizacji zbiorowego zarządzającej prawami autorskimi,
•	czytelnych zasad przy ustalaniu opłat za użytkowanie częstotliwości i dosył sygnału radiowo-telewizyjnego,
•	nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji, dającej stabilne podstawy do prowadzenia koncesjonowanej działalności, a jednocześnie uwzględniającej postęp techniczny w tej dziedzinie, jak również zmiany na ukształtowanym rynku nadawców radiowych i telewizyjnych.

Zestawienie zbiorcze przedstawiające sytuację finansową koncesjonowanych nadawców w 2002 roku

	Nadawcy radiowi	Nadawcy telewizyjni	
	spółki prawa handlowego	instytucje kościelne	osoby fizyczne	inne podmioty		
Liczba koncesjonowanych nadawców zobowiązanych do przedstawienia sprawozdania finansowego za 2002 rok	97	39	18	16	22	
Liczba nadesłanych sprawozdań	95	40	17	16	22	
% nadesłanych sprawozdań
	97,9	-	-	100	-	
Liczba sprawozdań uwzględnionych w analizie rachunku zysków i strat	95	37	10		21	
% nadawców, którzy odnotowali w 2002r. stratę na podstawowej działalności	61,9		50,0		57,1	
% nadawców, którzy w 2002r. odnotowali stratę netto	69,5	50,0			61,9	
Liczba sprawozdań uwzględnionych w analizie bilansu	95	28			21	
% nadawców, dla których 2002 rok był kolejnym rokiem w którym odnotowali stratę netto	54,7	17,9			57,1	
% nadawców, których kapitały własne na koniec 2002 r. wykazywały wartość ujemną	48,4	32,1			61,9	
% nadawców, u których nie jest zachowana „złote reguła finansowania”	60,0				76,2	
% nadawców, którzy korzystali z kredytów i pożyczek długoterminowych	22,1	17,95			28,6	
% nadawców, którzy korzystali z kredytów i pożyczek krótkoterminowych	26,3	17,9			38,1	
% nadawców, których zobowiązania krótkoterminowe przewyższały kwotę należności	68,4	53,6			90,5	
% nadawców, których zobowiązania krótkoterminowe przewyższały wartość majątku obrotowego	61,1	39,3			85,7	
% nadawców, których strata przewyższała sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz jedną trzecią kapitału zakładowego (art. 397 KSH)	71,6				88,9	

4.	Oferta programowa nadawców koncesjonowanych oraz realizacja przepisów ustawy i warunków koncesji

A.	Telewizja

Programy o zasięgu ogólnokrajowym lub ponadregionalnym

Oferta globalna
	Obliczona w całości oferta programowa naziemnych nadawców programów telewizyjnych o zasięgu ogólnokrajowym lub ponadregionalnym: TVN, Polsat, TV4 przedstawia się następująco:
W 2003 roku nadano łącznie:	24 965 godzin programu
Informacja 	948	4%	
Publicystyka 	811	3%	
Film fabularny	10 133	41%	
Film dokumentalny 	335	1%	
Rozrywka (audycje słowne i słowno-muzyczne)	4 147	17%	
Poradnictwo i elementy edukacji	893	3,5%	
Sport 	622	2%	
Religia 	81	0,5%	
Muzyka poważna 	4	0%	
Muzyka rozrywkowa	2 187	9%	
Widowiska teatralne i inne formy udramatyzowane	1	0%	
Autopromocja 	1 511	6%	
Reklama i inne płatne elementy programu	3 292	13%	
	W 2003 roku trzech naziemnych koncesjonowanych nadawców telewizyjnych wyemitowało łącznie 24 965 godzin programu. Jest to o 118 godziny więcej niż w 2002 roku. Czas emisji został wydłużony najbardziej w przypadku TV4 (o 63 godziny), a następnie w TV Polsat (46 godzin) i TVN (10 godzin). W rezultacie średnio na dobę nadawano: TVN - 23 godziny 55 minut, Polsat - 23 godziny, TV4 – 21 godzin 33 minuty programu. 
	We wszystkich omawianych programach zmalał udział premier w rocznym czasie nadawania. W porównaniu z rokiem ubiegłym audycje premierowe zmniejszyły się od 3% (TVN i TV4) do 6% (Polsat) i stanowiły 51% rocznego czasu nadawania w programie Polsatu, 45% w programie TV4 i 38% w TVN. 
	Powyższe dane wskazują zatem, że wydłużenie czasu emisji programów nie oznacza automatycznie zwiększenia liczby nowych audycji.

Oferta programowa poszczególnych nadawców
	POLSAT 	TVN	TV4	
Całość emisji 	8 372	100%	8 730	100%	7 863	100%	
Informacja 	442	5.3%	272	3.1%	234	3.0%	
Publicystyka 	173	2.1%	347	4,0%	291	4.0%	
Film fabularny	3 300	39.6%	2 897	33.2%	3 936	50.0%	
Film dokumentalny	43	0.5%	129	1.5%	163	2.0%	
Rozrywka (audycje słowne i słowno-muzyczne)	1 154	13.9%	2 245	25.7%	748	9.5%	
Poradnictwo i elementy edukacji	238	2.8%	633	7.3%	22	0.3%	
Sport	324	3.9%	73	0.8%	225	3.0%	
Religia	81	1.0%	0	0%	0	0%	
Muzyka poważna	4	0%	0	0%	0	0%	
Muzyka rozrywkowa	1 152	13.8%	84	1%	951	12.0%	
Widowiska teatralne	1	0%	0	0%	0	0%	
Autopromocja, zwiastuny	486	5.8%	449	5.1%	576	7.0%	
Reklama i inne płatne elementy	974	11.7%	1 601	18.3%	717	9.0%	

Preferowane gatunki programowe w rocznym czasie emisji
POLSAT 	TVN	TV4	
Film fabularny 40%	Film fabularny 33%	Film fabularny 50%	
Rozrywka (audycje słowne i muzyka)
28%	Rozrywka (audycje słowne i muzyka)
27%	Rozrywka (audycje słowne i muzyka)
21%	
Informacja i publicystyka
7%	Informacja i publicystyka
7%	Informacja i publicystyka
7%	
Podobnie jak w 2002 roku, podstawową część oferty programowej stanowiły dwa gatunki telewizyjne: film fabularny i rozrywka (słowne i słowno-muzyczne audycje rozrywkowe i muzyka rozrywkowa). Wypełniły one 67% czasu nadawania wszystkich programów łącznie. Są to jednak, w porównaniu z poprzednim rokiem, wartości malejące. Łącznie w tych programach proponowano mniej o 467 godzin filmu fabularnego i o 407 godzin rozrywki. Wzrosła natomiast – łącznie o ponad 100 godzin - emisja audycji informacyjnych i publicystycznych. Od tej ogólnej tendencji odbiegał program Polsatu, w którym wzrósł udział audycji rozrywkowych (o 226 godzin) i TV4, gdzie zdecydowanie zmniejszyła się oferta rozrywkowa, a wzrósł udział filmu. Najbardziej jednak widoczne były przesunięcia udziałów w przypadku autopromocji, reklamy i innych płatnych elementów programu. Na ten segment programu przeznaczono prawie o 650 godzin więcej czasu, w tym o 500 godzin na reklamę i inne płatne elementy.

Informacja 
	W nadanych 948 godzinach audycji informacyjnych (dzienniki, informatory itp.) największy udział miał program Polsatu (47%), a w pozostałej części prawie po równi – TVN i TV4. W porównaniu z poprzednim rokiem odnotowano wzrost liczby godzin emisji tych audycji: o 33 godziny w skali roku w TVN i 21 godzin w Polsacie. Nadawcy obu tych programów emitowali specjalne wydania dzienników odnoszące się do wojny w Iraku.

Publicystyka
	społeczna, polityczna i ekonomiczna	dotycząca integracji europejs-kiej	kulturalna	inna	Ogółem	
 POLSAT	161	3	9	0	173	
 TVN	266	10	29	42	347	
 TV4 	26	0	265	0	291	
Razem 	453	13	303	42	811	
%	56%	2%	37%	5%	100%	
Udział audycji publicystycznych w programie TVN utrzymywał się na poziomie poprzedniego roku, natomiast zmniejszył się (o 49 godz.) w TV4, i zwiększył się o 139 godzin w Polsacie. W sumie nadano ich o 85 godzin więcej niż w roku poprzednim. Najczęściej podnoszone w tych audycjach tematy odnosiły się do zagadnień społeczno-politycznych i ekonomicznych (ponad połowa nadanych audycji), następnie kulturalnych. W programie TVN - 3% czasu nadanej publicystyki poświęcono problematyce integracji europejskiej.

Film fabularny
	jednostkowy
kinowy	telewizyjny: jednostkowy, seriale i serie	animowany	Ogółem	
POLSAT	1037	1836	427	3300	
TVN	310	2157	430	2897	
 TV4 	1400	2123	413	3936	
Razem 	2747	6116	1270	10133	
%	27%	60%	13%	100%	
W 2003 roku widzowie omawianych programów mieli do wyboru łącznie 10.133 godziny filmów fabularnych (kinowych, telewizyjnych, seriali, filmów animowanych). Oznacza to całodobowe zaspokojenie oczekiwań miłośników filmów i seriali. Ogólnie mówiąc, w programach koncesjonowanych w skali roku liczba godzin emisji filmów fabularnych zmalała, a ich udział w trzech omawianych programach łącznie spadł o jeden punkt procentowy: z 42% rocznego czasu nadawania w 2002 roku do 41% w 2003 roku. Odstępstwem od tej tendencji był program TV4, dla którego był to kolejny rok zwiększania oferty filmowej (łącznie o 99 godzin), tak że wypełniła połowę czasu nadawania programu. 

Kraje produkcji
	Polska	pozostałe
kraje europejskie	USA	południowo –amerykań-
ska	inna	Ogółem	
 POLSAT	711	277	1888	304	120	3300	
 TVN	365	120	1479	128	805	2897	
 TV4 	23	322	2631	566	394	3936	
Razem 	1099	719	5998	998	1319	10133	
%	11%	7%	59%	10%	13%	100%	
Nadawcy, zwłaszcza Polsat i TVN, coraz częściej, w większym wymiarze i w lepszym czasie antenowym emitowali filmy polskie. Polskie seriale, rzadziej film kinowy, wypełniły 21% oferty filmowej Polsatu (wzrost w porównaniu z 2002 rokiem o 153 godziny) i 12% programu TVN (wzrost o 238 godzin). W obu tych programach rywalizowano o widza, nadając w czasie największej oglądalności właśnie seriale polskie. Przy wzroście emisji filmów polskich, emisja produkcji europejskiej utrzymała się na poziomie 2002 roku. Wszyscy nadawcy najczęściej prezentowali filmy brytyjskie, następnie w kolejności: francuskie, niemieckie i włoskie. Wyemitowano natomiast prawie o 700 godzin mniej filmów produkcji amerykańskiej. Zmniejszenie udziału produkcji filmowej USA dotyczy głównie programu TVN.

Film dokumentalny
	W 2003 roku film dokumentalny był obecny w omawianych programach rzadziej niż w roku poprzednim. W rocznej ramówce najczęściej pojawiał się w TV4 (163 godziny), w TVN (129 godzin) i rzadziej (43 godziny w ciągu roku) w telewizji Polsat. W programie TV4 nadawano głównie seriale dokumentalne o tematyce społecznej i przyrodniczej oraz reportaże z koncertów i planów filmowych. Natomiast specyficzną właściwością oferty dokumentalnej w TVN były regularnie emitowane seriale dokumentalne (np. Usterka, Akta zbrodni, Detektyw itp.).

Rozrywka (audycje słowne i słowno-muzyczne)
	widowiska	kabarety satyra	teleturnieje	talk show	reality show	audycje słowno-muzyczne	inne	Ogółem	
 POLSAT	214	54	0	169	226	491	0	1154	
 TVN	119	85	488	528	134	188	703	2245	
 TV4 	0	0	36	139	0	86	487	748	
Razem 	333	139	524	836	360	765	1190	4147	
%	8%	3%	13%	20%	9%	18%	29%	100%	
	Globalnie w 2003 roku zmniejszyła się oferta rozrywkowa (o 120 godzin). Jej uszczuplenie najbardziej było zauważalne w programie TVN (w porównaniu z 2002 rokiem nadano mniej audycji rozrywkowych o 345 godzin). Natomiast w Polsacie nadano więcej audycji rozrywkowych niż w 2002 roku - o 145 godzin, podobnie w TV4 – więcej o 80 godzin. W programie TVN zmniejszono przede wszystkim liczbę godzin emisji reality show (o 122 godziny) i o ponad 160 godzin – teleturniejów oraz talk show. Zwiększony czas emisji audycji rozrywkowych w programach Polsatu i TV4 został zagospodarowany przez ofertę talk show. Trzon oferty rozrywkowej tworzyły, obok teleturniejów i talk show, formy eklektyczne, jak na przykład połączenie reality show i talk show z widowiskiem estradowym. To eksperymentowanie gatunkami najbardziej było zauważalne w programie Polsatu.

 Audycje poradnicze
	Omawiany rok był dla nadawców programów TVN i Polsat okresem wzmacniania oferty poradniczej. W TVN wzrosła ona w stosunku do poprzedniego roku o ponad 300 godzin i stanowiła 7% całości programu. Były to głównie magazyny kulinarne oraz motoryzacyjny. W Polsacie poradnictwo dotyczyło zdrowia, motoryzacji i sztuki gotowania, a w TV4 – mody i stylu życia. Ta dziedzina działalności telewizyjnej sporadycznie występowała jedynie w programie TV4.

Sport
	serwisy i magazyny	transmisje	inne	Ogółem	
POLSAT	178	146	0	324	
TVN	18	17	38	73	
TV4	92	133	0	225	
Razem 	288	296	38	622	
%	46%	48%	6%	100%	
	Programy Polsat i TV4, które miały dotychczas dość rozbudowaną ofertę sportową, w minionym roku nadały mniej o 80 godzin audycji sportowych. W programie Polsatu emitowano, między innymi, transmisje meczów Ligi Mistrzów, Mistrzostw Świata na Żużlu, z Pucharu Świata w siatkówce dla kobiet i Ligi NHL, a w TV4 – z meczów koszykówki, polskiej ligi siatkówki, Mistrzostw Świata w piłce ręcznej, Ekstraligi Żużlowej i Rajdowych Mistrzostw Świata. 

Muzyka rozrywkowa
	W trzech omawianych programach w 2003 roku zaproponowano 2187 godzin muzyki rozrywkowej (o 287 godzin mniej niż w 2002 roku), z czego 53% znalazło się w Polsacie (1152 godziny - 14% rocznego czasu) i 34% w TV4 (951 godzin - 12% programu). Były to głównie nadawane codziennie magazyny muzyczne, jak np. Mopman, Muzyczne listy, Piosenka na życzenie, Pop lista w Polsacie, czy też Muzyczne listy, Strefa P w programie TV4. Ofertę muzyczną zdecydowanie zmniejszył nadawca programu Polsat, emitując jej w 2003 roku o 279 godzin mniej niż w roku poprzednim.

Audycje dla dzieci i młodzieży
	Audycje adresowane do dzieci i młodzieży wypełniły średnio 18% rocznego czasu nadawania we wszystkich omawianych programach. Nadawca programu Polsat uważa, że 30% jego programu adresowane było właśnie do tej grupy wiekowej, a TV4 – 19% swojej oferty kierowało do dzieci i młodzieży. Filarem propozycji skierowanych do dzieci i młodzieży były filmy animowane i seriale, rzadziej natomiast - nadawane w świąteczne przedpołudnia - filmy pełnometrażowe. Program Polsatu w części swojej oferty proponował także audycje rozrywkowe: teleturnieje, muzykę rozrywkową oraz gry i zabawy. 

Profile programowe nadawców: podobieństwa i różnice
W 2003 roku w polityce programowej omawianych nadawców nie było znacząco widocznych zmian na miarę ukazania się po raz pierwszy reality show. Wprowadzano w ciągu roku sprawdzone formaty (gatunki i kolejne edycje wcześniejszych audycji), ewentualnie eksperymentowano w ramach tradycyjnych gatunków telewizyjnych, bądź budowano prime time wokół identyfikowanych ze stacją wyraźnych osobowości telewizyjnych. Lokomotywą ramówek były polskie seriale: w Polsacie: Samo życie i Czego się boją faceci, czyli seks w mniejszym mieście, a w TVN: Kasia i Tomek oraz Na Wspólnej, które rywalizowały z kolei z serialami Klan i Plebania w TVP1 oraz M jak miłość i Złotopolscy w TVP2. W niedzielnym prime time przez dłuższy czas konkurowały ze sobą najważniejsze nowości 2003 roku: interaktywny serial Tak czy nie i audycja rozrywkowa Spełniamy marzenia (TVP1), serial 24 godziny (Polsat), audycja rozrywkowa Dla Ciebie wszystko (TVN).
	 W Polsacie proces zmian programowych był szczególnie widoczny w 2002 roku, ale kontynuowano je również w 2003 roku. Zaniechano wtedy nadawania kojarzonych mocno z tym programem audycji disco polo, wzmocniono pozycję audycji informacyjnych, zaproponowano widzom nowe formaty audycji rozrywkowych. W ciągu ostatniego roku nadawca programu proponował więc kolejne edycje swoich sztandarowych pozycji, typu: Idol, Bar, Awantura o kasę, Kuba Wojewódzki -talk show, Piosenka na życzenie itd. Równocześnie w tym samym czasie umieszczano na antenie nowe propozycje programowe wzbogacające warstwę dokumentalną programu (magazyn reporterów Interwencja, Raport specjalny, talk show Krzysztofa Skowrońskiego Czarny pies czy biały kot, magazyn kulturalny Niezła sztuka), ofertę rozrywkową (magazyn muzyczny Roberta Leszczyńskiego Mop Man, talk show Z kamerą wśród ludzi, reality show Uwaga Hotel!) i audycję poradniczą Domowa kawiarenka. Zmieniono także czas emisji głównego wydania Informacji z 18.45 na 18.30, wyprzedzając w ten sposób godzinę rozpoczęcia emisji Faktów. Priorytetowe miejsce w dziennej ramówce zajmowały seriale polskiej produkcji Samo życie i Czego się boją faceci, czyli seks w mniejszym mieście, które nadawano w prime timie. W omawianym okresie wprowadzono kolejne nowe tytuły polskich seriali (m.in. Zostań miss, Dziewięć niezwykłych tygodni, Czego się boją faceci, czyli seks w mniejszym mieście, Fala zbrodni i Daleko od noszy). Bywały miesiące, że w ofercie filmowej widniało 10-11 tytułów rodzimych seriali. Mniej widoczne było polskie kino, choć w porównaniu z jego prawie nieobecnością w latach poprzednich, zauważalne ze swoją emisją kilkunastu tytułów. Wśród innych programów koncesjonowanych, Polsat wyróżniał się także wprowadzaniem widowisk rozrywkowych tzw. nowej generacji (np. Kuba Wojewódzki – talk show, Debiut, Dziewięć niezwykłych tygodni, Uwaga Hotel!), zbudowanych z połączenia kilku gatunków telewizyjnych, np. reality show z talk show, talk show z filmem dokumentalnym. 
	Ostrożną ewolucję programową obserwowano również w programie TVN. Przy wprowadzaniu wiosennej ramówki, w najważniejszym paśmie między godziną 18.00 a 23.00 zostały utrzymane dotychczasowe audycje: talk show Rozmowy w toku, główne wydanie Faktów, magazyn reporterski Uwaga i polska soap opera Na Wspólnej. Z nowych formatów wprowadzono głównie audycje rozrywkowe, jak: reality show Jestem jaki jestem z udziałem lidera zespołu Ich troje Michała Wiśniewskiego, SeXtet, w którym żeńskie jury wybierało mężczyzn do zespołu chippendalesów, 9 niezwykłych tygodni, audycja Jak łyse konie, a z innych – cykl Cela o Polakach odsiadujących kary w zagranicznych więzieniach. W jesiennej ramówce wprowadzono kolejne nowe audycje rozrywkowe, między innymi: Co za noc (audycja poświęcona clubbingowi), Dla Ciebie wszystko Huberta Urbańskiego, Druga twarz, reality show Kawaler do wzięcia, trzecią edycję reality show połączonego z teleturniejem pt. Chwila prawdy, drugą edycję serialu dokumentalnego o charakterze satyrycznym pt. Usterka, nowy talent show Twoja droga do gwiazd oraz Miss Polonia – start (internetowy wybór kandydatek na Miss Polonia). Z nowych audycji o charakterze dokumentalnym rozpoczęto emisję serialu Miasto zbrodni, w którym dziennikarze TVN poszukiwali śladów zabójców młodych dziewcząt w meksykańskim Juarez i drugiego etapu akcji Zły dotyk, mającej na celu uwrażliwienie na problem molestowania seksualnego dzieci. Z oferty programowej w 2003 roku zniknęły natomiast: audycja publicystyczna Kropka nad i, seriale dokumentalne Chicago i Kryminalne gry, teleturniej Milionerzy oraz Ananasy z mojej klasy i Oko za oko. 
	W kwietniu 2003 roku wprowadzono zmiany w programie TV4. Przede wszystkim pojawił się 20-minutowy, emitowany w godzinie 21.00 nowy Dziennik. Zaproponowano także nowe audycje rozrywkowe, m.in. KOT (Ktoś Ogromnie Tajemniczy) i talk show Wojciecha Malajkata pn. Joker, 2 magazyny: kulturalny: Sztukateria i Modna moda oraz magazyn dla dzieci Klub przyjaciół Stasia i Nel. Prezentowano także 2 nowe magazyny reporterskie: To się w głowie nie mieści i Reporter. Mimo podkreślenia swojej odrębności, TV4 nie rezygnowało ze swoich związków programowych z Polsatem, nadając między innymi Idola, Super Vip, Vip, Strefa P. 

Telewizyjne programy lokalne

	Spośród dziewięciu lokalnych nadawców programów telewizyjnych, własny program lokalny emitowało czterech nadawców: Studio NTL (Tadeusz Dąbrowski z Radomska), TV Lubań (Stowarzyszenie Telewizyjne Lubań), Telewizja Dolnośląska (Telewizja Dolnośląska sp. z o.o.), TV Legnica (Telewizja Regionalna Zagłębia Miedziowego sp. z o.o.). W 2003 roku KRRiT monitorowała tygodniowe próby programów tych nadawców. Wyniki przedstawiono poniżej. 
Program lokalny stanowił od 11% całości rocznego programu w przypadku Studia NTL z Radomska, do 8,5% w Telewizji Dolnośląskiej, 8% w TV Legnica i 7% w TV Lubań. We wszystkich tych programach pasma lokalne (w liczbie od 3 do 5) były wyraźnie wydzielone z całości emitowanego programu. Najbogatszą ofertę lokalną proponowano w Telewizji Dolnośląskiej i w telewizji z Radomska - Studio NTL. 
Program lokalny Niezależnej Telewizji Lokalnej z Radomska Studio NTL był nadawany średnio dwie i pół godziny na dobę. Składał się on w 60% z audycji informacyjnych i publicystycznych, a w pozostałej części z poradniczych, religijnych i sportowych. Trzykrotnie w ciągu dnia nadawano lokalne wiadomości (Kurier), trwające od 6 do 18 minut. Problematyka lokalna (społeczna, kulturalna, gospodarcza) była wyłącznym tematem wszystkich cyklicznych audycji publicystycznych (Wojaże po trotuarze, W centrum, Porozmawiajmy o.., Magazyn kulturalny itd.). Studio NTL rejestrowało ważne dla regionu imprezy kulturalne, sportowe, pokazywało przestępczość i problem uzależnień wśród młodzieży, zajmowało się problemami bezdomnych i lokalnymi strefami biedy. W niedziele nadawano transmisję mszy św. W skali roku audycje premierowe wynosiły 44%. 
Program lokalny Telewizji Dolnośląskiej był nadawany średnio 1 godzinę i 50 minut na dobę. Zbudowany był w 64% z informacji i publicystyki i w dalszej części z audycji sportowych, rozrywkowych i poradniczych. W ciągu doby czterokrotnie emitowano lokalne dzienniki (Informacje Telewizji Dolnośląskiej i Flash Dnia), codziennie - rozmowy z przedstawicielami lokalnych władz, będące komentarzem do najważniejszego wydarzenia dnia (Temat dnia), co drugi dzień omawiano najważniejsze wydarzenia i problemy regionu (Czas dla Dolnego Śląska, Czas dla Wrocławia), raz w tygodniu dokonywano przeglądu wydarzeń tygodnia. Widzowie programu mogli otrzymać liczne praktyczne porady podawane w Gospodarczym Informatorze Telewizyjnym i Dolnośląskim Informatorze Komunalnym. 44% rocznego programu stanowiły audycje premierowe.
Program TV Legnica Telewizji Regionalnej Zagłębia Miedziowego był nadawany średnio 1 godzinę i 45 minut na dobę. Główna warstwa oferty programowej zbudowana była z audycji informacyjnych i publicystycznych (65%) poświęconych tematyce lokalnej, głównie Lubina i Legnicy oraz sprawom KGHM Polska Miedź. Codziennie nadawano kilkunastominutowy dziennik Informacje TVL, systematycznie komentowano wydarzenia w audycjach Obiektywem rzecz biorąc, Region, Prosto z miedzi, przyczyniano się do integracji regionalnej w cyklu Ciekawi ludzie, ciekawe tematy oraz w Lubię Lubin. Kibice sportowi otrzymywali codzienny serwis sportowy Sport TVL i obszerniejsze omówienia w Sport wydarzenia. W ponad połowie był to program premierowy. 
Program TV Lubań Stowarzyszenia Telewizyjnego Lubań był nadawany średnio półtorej godziny na dobę. W większości składał się on z przekazów planszowych (autopromocja, teksty informacyjne, ogłoszenia płatne), cyklicznej (dwa razy w tygodniu) audycji informacyjno-publicystycznej będącej przeglądem najważniejszych wydarzeń w Lubaniu i okolicach oraz z niewielkich elementów poradniczych, sportowych, religijnych, muzycznych. 70% rocznego czasu nadawania programu wypełniły audycje powtórkowe. 
W pozostałym czasie transmitowany był program TV4 (z wyjątkiem TV Lubań, gdzie transmitowano program TV Polonia). 
Wszystkie audycje własne przygotowywane były przez kilkuosobowe grupy dziennikarzy (reporterów, prezenterów, redaktorów wydań, realizatorów, operatorów dźwięku itd.). Spełniały także wymagania profesjonalnego warsztatu dziennikarskiego (obiektywność, wszechstronność, jasność wypowiedzi, poprawność). Z lokalnych programów mieszkańcy regionów czerpali wiadomości o regionalnej polityce i politykach, otrzymywali użyteczne informacje o pracy urzędów, pogodzie, stanie dróg, imprezach kulturalnych, zabytkach i nowym budownictwie, zaznajamiali się z historią regionu i perspektywami jego rozwoju. Mimo podobieństw formalnych (rodzaje audycji) programy lokalne różniły się sposobami ujęcia i prezentacji tematów. Najbardziej niezależne od lokalnych władz było Studio NTL. W jego materiałach informacyjnych przeważały doniesienia odnoszące się do codziennych rzeczy i spraw mieszkańców i dopiero w tym kontekście pokazywano funkcjonowanie administracji, która ma zapewniać poczucie bezpieczeństwa, inicjować i organizować korzystne dla lokalnej społeczności akcje i przedsięwzięcia. Natomiast w przekazach Telewizji Dolnośląskiej i TV Legnica poprzez posiłkowanie się głównie wypowiedziami przedstawicieli władz, urzędów, akcent był położony na oficjalny, urzędowy rytm życia miast. 
Na tle trzech omówionych wyżej nadawców najbardziej ubogim programem był TV Lubań. Składał się on bowiem w ¾ z przekazów planszowych i z jednej nadawanej dwa razy w tygodniu audycji informacyjno-publicystycznej pt. Studio S. 

Wybrane programy satelitarne

	Większość z tych programów ma charakter wyspecjalizowany (oprócz programu Polsat 2 i Trochę Młodszej Telewizji - TMT, które są uniwersalne). Najliczniej prezentowane są kanały filmowe (Ale Kino, Kino Polska, Canal+ Żółty, Canal+ Polska), następnie (równorzędnie) kanały informacyjne (TVN24, TVN Meteo – prognozy pogody i Pilot – informacje o programach telewizyjnych), sportowe (Polsat Sport, Canal+ Niebieski i Hipika TV – sporty konne) i rozrywkowe (Tele 5, iTV oraz filmowo-rozrywkowy TVN Siedem). Jeden z programów ma charakter edukacyjny (EduSat), jeden adresowany jest do dzieci i młodzieży (MiniMax) i również jeden w całości zajmuje się telesprzedażą (Telezakupy Mango 24). 
TVN 24 – program był rozpowszechniany codziennie przez całą dobę, a premiery stanowiły 25% rocznego czasu emisji. Połowa programu była zbudowana z audycji informacyjnych, prawie ¼ z audycji publicystycznych, a w pozostałej części nadawano audycje sportowe i poradnicze oraz reportaże. Taka konstrukcja programu była zbliżona do obowiązującej w 2002 roku, z wyjątkiem mniejszego o 5% udziału audycji informacyjnych. Serwisy informacyjne (w godzinach nocnych planszowe skróty informacji), uzupełnione informacjami o pogodzie nadawano co pół godziny, serwisy sportowe – ok. 8 razy na dobę, rozmowy w ramach Studia 24 – kilkanaście razy, podobnie jak serwisy biznesowe i magazyn ekonomiczny Biznes. Obok głównego wydania Faktów kilkakrotnie w ciągu doby emitowano magazyn informacyjny 24 godziny. Innymi stałymi pozycjami tego programu były, między innymi: Raport TVN 24, Bilans tygodnia, Loża prasowa, Studio Europa (audycje publicystyczne) i magazyny poradnicze: Automaniak, Multikino, Zdrowie oraz Styl. Wyłączając audycje informacyjne, udział premier w rocznym czasie nadawania wynosił 25%.
TVN Meteo – wyspecjalizowany program meteorologiczny, nadawany przez TVN 24 Sp. z o.o. od 10 maja 2003 roku. Prawie w całości (98% czasu nadawania) składał się z prezentacji prognoz pogody dla Polski, Europy i świata (w wersji z prezenterem lub bez prezentera), plansz pogodowych, materiałów filmowych z różnych regionów Polski, krótkich informacji o wpływie aktualnej pogody na samopoczucie (np. Pogoda i zdrowie). 
EDUSAT – nonprofitowy program edukacyjny powołany przez Wyższą Szkołę Społeczno-Ekonomiczną w Warszawie. Podstawą oferty programowej były wykłady wspierające proces dydaktyczny tej uczelni w zakresie kształcenia na poziomie licencjackim pedagogów i ekonomistów. Oprócz wykładów nadawano także audycje publicystyczne poświęcone aktualnym wydarzeniom politycznym, społecznym, naukowym, integracji europejskiej (Uniwersytet wiedzy o Unii i Wspólnotach Europejskich), cykle poświęcone etnografii, kulturze (antropologia kultury, socjologia sztuki itp.), podróżom, relacje z sesji i konferencji naukowych. Program nadawany przez cała dobę składał się w 30% z pozycji premierowych. 
TVN Siedem – nadawcą tego programu jest spółka TVN. Jego wyspecjalizowany filmowo-rozrywkowy charakter był w 2003 roku realizowany poprzez ofertę programową, w której film fabularny wypełnił 66% rocznego czasu nadawania, a audycje rozrywkowe – 6%. Ponadto w programie proponowano film dokumentalny (telenowele dokumentalne i filmy jednostkowe) i incydentalnie (po 20-30 godzin w skali roku) audycje poradnicze, publicystyczne i informacyjne. Oferta filmowa składała się w 90% z seriali i jednostkowych filmów telewizyjnych, głównie produkcji amerykańskiej. Z polskich filmów kinowych zaprezentowano 6 tytułów. Repertuar rozrywkowy był tworzony w dużej części z audycji nadawanych w programie TVN (np. Twoja droga do gwiazd, Kawaler do wzięcia, Jestem jaki jestem, Co za noc itd.). Część oferty (5%) adresowano do dzieci i młodzieży – były to przede wszystkim filmy animowane. 1/3 rocznego programu składała się z pokazów premierowych. 
POLSAT 2 – całodobowy program o charakterze uniwersalnym, nadawany również dla Polaków mieszkających za granicami kraju. Budowany był głównie z pozycji repertuarowych przejętych z programu POLSAT. W porównaniu z programem podstawowym, w Polsacie 2 umieszczano dwa razy więcej audycji informacyjnych i rozrywkowych, a w ofercie filmowej w 90% proponowano utwory polskiej produkcji. Program w 44% rocznego czasu nadawania składał się z audycji premierowych.
POLSAT SPORT – w całości (czas emisji średnio na dobę 19 godzin i 30 minut) składał się z audycji sportowych: transmisji rozgrywek sportowych – 80% i magazynów sportowych – 20%. Najwięcej czasu poświęcono transmisjom meczów piłki nożnej (66% rocznego czasu nadawania), następnie siatkówki, rozgrywek tenisowych, hokejowych, zawodów żużlowych i kolarskich. Prezentowano także piłkę ręczną mężczyzn, koszykówkę, sporty ekstremalne, snowboard, kolarstwo szosowe, tenis stołowy itd. Średnio 4 godziny dziennie nadawano magazyny sportowe, poświęcone różnym dziedzinom sportu. Program w 75% składał się z powtórek. 
TROCHĘ MŁODSZA TELEWIZJA – program o charakterze uniwersalnym, w dużej części adresowany do młodzieży. Był nadawany średnio nieco poniżej 17 godzin na dobę, w tym premiery wypełniły 3% rocznego czasu nadawania. Trzon oferty programowej tworzyły film i audycje rozrywkowe, głównie muzyka oraz filmy dokumentalne (75% rocznego czasu nadawania). Pokaźną część programu (14%) wypełniały audycje poradnicze. Były to między innymi systematycznie nadawane magazyny, jak np. W garnku, Twój dentysta radzi, V6, Jednym śladem, Nasze życie, nasze zdrowie, Men. W programie wyodrębnione były specjalne pasma filmów dokumentalnych, muzyczne oraz filmów animowanych dla dzieci. 
iTV – rozrywkowy program interaktywny, emitowany od czerwca 2003 roku. Połowa programu składała się z pokazów premierowych. Wszystkie pozycje programowe adresowane były do dorosłych widzów. W programie proponowano wyłącznie audycje rozrywkowe (gry telewizyjne, teleturnieje, interaktywne konkursy itp.), muzykę rozrywkową i jedną audycję poradniczą dla miłośników zwierząt. 
MINIMAX – nadawany od 1999 roku program adresowany do dzieci i młodzieży. W 2003 roku składał się w 69% z filmów animowanych i seriali, w 12% z teledysków i w pozostałej części z filmu dokumentalnego i audycji rozrywkowych (po 5% w rocznym czasie nadawania). Dzienna ramówka programu zbudowana była z wyodrębnionych pasm czasowych, zawierających propozycje adresowane do 4 grup wiekowych: 2‑6 lat, 7‑10 lat, 11‑14 lat i powyżej 12 lat (dla tej ostatniej grupy były to audycje o grach komputerowych, filmy animowane dla młodzieży). Dla dwóch pierwszych grup proponowano filmy animowane, a dla pozostałych dodatkowo filmy fabularne, dokumentalne, audycje o grach komputerowych i gry. Ponad połowa nadanych filmów miała europejskie pochodzenie, w tym 10% zostało wyprodukowanych w Polsce. Na proponowane filmy dokumentalne składały się kolejne odcinki seriali dokumentalnych zamkniętych w cyklach: Moja kuchnia, Moje miasto, Moje podróżowanie, Moja rodzina. Udział premier w rocznym czasie nadawania wynosił nieco powyżej 4%. W 2003 roku Minimax został uznany za najlepszy kanał dziecięcy w Europie (konkurs organizowany m.in. przez Eutelsat), zdobywając nagrodę Hot Bird TV Awards, zwaną też Satelitarnym Oscarem. Była to druga nagroda w historii tego kanału za poziom merytoryczny programu, jakość i inicjatywy propagujące wartościowe wzorce zachowań.
KINO POLSKA – emisję programu rozpoczęto w grudniu 2003 roku. Jest pierwszym i jedynym programem poświęconym w całości polskiej produkcji filmowej. W przejrzystym dla widza układzie cykli tematycznych, zwanych seansami (np. Czasy i obyczaje, Gwiazda na horyzoncie, Kamera na reżysera, W iluzjonie, KinoOFFteka, Mistrzowie dokumentu, Rodzina do kina) prezentowany jest dorobek polskiej kinematografii: od filmów fabularnych z lat trzydziestych po współczesne tzw. kino offowe. Każdy seans uzupełniano, nawiązującymi do niego tematycznie, filmami krótkometrażowymi, dokumentalnymi, animowanymi, reportażami z planów filmowych, kronikami filmowymi i rozmowami z zaproszonymi do studia gośćmi (np. aktorzy, reżyserzy). Odrębne pasma przeznaczano na prezentację dorobku polskich twórców filmu dokumentalnego i filmów animowanych. 
ALE KINO – wyspecjalizowany program filmowy, nadawany od 1999 roku średnio 19 godzin na dobę. Pokazy premierowe w 2003 roku zajęły 11% rocznego czasu emisji. W programie nie nadawano audycji adresowanych do dzieci i młodzieży. Program składał się w 88% z filmów fabularnych i w 7% z filmów dokumentalnych. W grupie filmów fabularnych 95% stanowiły filmy kinowe, 3% jednostkowe telewizyjne i 2% ‑ krótko-metrażowe. Filmy produkcji europejskiej wypełniły 47% całej oferty filmowej (o 4% mniej niż w poprzednim roku), zaś produkcja amerykańska – 46%. Podobnie jak w poprzednich latach pokazy premierowe nadawano w ramach stałych cykli, na przykład: Wytrawne Ale, Klasyczne Ale, Polskie komedie, Ale Hit, Mocne Ale. W omawianym okresie wśród polskich filmów fabularnych przypomniano filmy zaliczane do klasyki polskiego kina, jak np. Brylanty pani Zuzy, Człowiek z M3, Doktor Judym, Granica, Ich dzień powszedni, Jak być kochaną, Małżeństwo z rozsądku, Ogniomistrz Kaleń, Pasażerka, Perła w koronie, Pokolenie, Rękopis znaleziony w Saragossie, Sanatorium pod Klepsydrą itd. 
CANAL+ Polska – zgodnie z koncesją na rozpowszechnianie programu (program o charakterze filmowym), oferował przede wszystkim filmy fabularne (83% rocznego czasu emisji, średnio 19 godzin na dobę), w tym w przeważającej części kinowe. Zdecydowanie rzadziej gościły w tym programie filmy telewizyjne jednostkowe i seriale (nieco powyżej 9% oferty), animowane dla dzieci i dorosłych (5%) i filmy krótkometrażowe (1%). 35% oferty filmowej stanowiły produkcje europejskie, w tym 12% obrazy polskie, a produkcja amerykańska – 49%. Pokazywano tu także filmy dokumentalne (6% rocznego czasu emisji), poświęcone głównie sylwetkom twórców filmowych, kulisom produkcji. Systematycznie informowano o wydarzeniach w świecie filmu w nadawanym trzy razy w tygodniu magazynie Aktualności filmowe. Elementami uzupełniającymi program były magazyny sportowe (2%) i teledyski, głównie polskich wykonawców. Z każdym rokiem zmniejszał się udział audycji adresowanych do dzieci i młodzieży: od 1076 godzin w 2000 roku do 670 godzin w 2003 roku. Udział premier w rocznym czasie nadawania programu wynosił 15%, co stanowi o 4% mniej niż w 2002 roku. 
CANAL+ Żółty – był programem nadawanym w systemie multiplex channels, stąd jego oferta repertuarowa zbliżona była bardzo do programu Canal+ Polska. Różnice sprowadzały się w tym programie do krótszego czasu jego emisji (średnio 22 godziny na dobę), wyższego udziału filmów fabularnych (o 5%) i mniejszego filmów dokumentalnych, audycji rozrywkowych, sportowych oraz dla dzieci i młodzieży. W omawianym okresie nadano o prawie 1200 godzin programu więcej w porównaniu z poprzednim rokiem. Zmniejszył się natomiast o 7% udział pokazów premierowych (wyniósł 14% rocznego czasu emisji). Podobnie jak w Canal+ Polska, audycje realizujące wyspecjalizowany – filmowy charakter programu stanowiły jego dominantę, wypełniając 93% rocznego czasu nadawania. 
CANAL+ Niebieski Sport – był nadawany średnio prawie 24 godziny na dobę (o ponad 500 godzin więcej niż w poprzednim roku). Jego sportowy charakter był realizowany w 70% przez audycje sportowe, w pozostałej części nadawano filmy fabularne (również krótkometrażowe), dokumentalne i w niewielkim wymiarze – audycje rozrywkowe. ¾ czasu audycji sportowych stanowiły transmisje rozgrywek sportowych. Nadano między innymi ponad cztery tysiące godzin transmisji (i powtórek) meczów piłki nożnej (głównie polskiej ligi), 293 godziny z zawodów żużlowych i ponad 50 godzin meczów bokserskich. W magazynach sportowych omawiano mecze lig: polskiej, francuskiej, angielskiej, hiszpańskiej, włoskiej, sporty motorowe, boks i żużel. 
HIPIKA TV – emisję programu rozpoczęto pod koniec kwietnia 2003 roku. Początkowo nadawany był dwa razy w tygodniu, a od trzeciego kwartału – 4 razy tygodniowo. Program w całości składał się z bezpośrednich relacji z wyścigów konnych odbywających się na torach polskich, szwedzkich i francuskich. Program ten, nadawany przez satelitę EuropeStar 1 odbierany był niemal wyłącznie w punktach sieci TOTTO-Totalizatora Wyścigów Konnych.
PILOT – program informował widzów o aktualnej zawartości programów telewizyjnych nadawanych w językach polskich i obcych oraz o nowych produkcjach telewizyjnych, kinowych, teatralnych, muzycznych i innych wydarzeniach dotyczących rynku rozrywkowego. Obok warstwy informacyjnej dotyczącej ramówek programów telewizyjnych, prezentowano w nim rozmowy z reżyserami, aktorami polskiego kina i teatru, z twórcami ważnych audycji telewizyjnych i radiowych, dyskutowano o współczesnych trendach w kulturze, nadawano najnowsze wykonania utworów muzycznych. Udział premier w rocznym czasie nadawania wynosił 25%.
TELE 5 – program o charakterze rozrywkowym, był nadawany średnio 18 godzin na dobę. Prawie połowę jego zawartości stanowiły telewizyjne filmy fabularne, głównie produkcji włoskiej. W ofercie rozrywkowej dominowały benefisy gwiazd muzyki pop, zagraniczne talk show i muzyka rozrywkowa. Istotną część rocznego programu (927 godzin.) poświęcono na emisję filmów dokumentalnych. Audycje premierowe stanowiły 7% rocznego czasu nadawania programu.
Telezakupy MANGO 24 – emisja programu rozpoczęła się na początku 2003 roku. Program poświęcony był wyłącznie telesprzedaży. Około 35% czasu nadawania wypełniały filmy reklamowe zakupione w Polsce od dystrybutorów filmów reklamowych z USA.

Platformy cyfrowe

	W 2003 roku zarówno NOWA CYFRA+ jak i POLSAT CYFROWY rozszerzały swój cyfrowy bukiet o nowopowstałe polskie programy telewizyjne, programy zagraniczne, programy radiowe, a przede wszystkim o nowe usługi interaktywne. Wiele programów było równocześnie dostępnych na obu platformach cyfrowych, jak np. programy z grupy Discovery, Animal Planet, Reality TV, Cartoon Network, Fox Kids, Eurosport, BBC World, CNBS, CNN, TVN, TVN24, Kino Polska, TCM, Tele 5 itd. Różnice programowe rysowały się przede wszystkim w umieszczaniu w ofercie ogólnopolskich programów publicznych TVP1, TVP2 (obecne jedynie w Cyfrze+), liczbie programów własnych (Polsat, Polsat 2 i Polsat Sport na Polsacie Cyfrowym i Canal+ Polska, Canal+ Żółty, Canal+ Niebieski, dla dzieci MiniMax, MiniMini oraz filmowy Ale Kino na Cyfrze+), objętości kanałów filmowych (8 w Cyfrze+ i 4 w Polsat Cyfrowy). 
Platforma Cyfra+ proponowała swoim abonentom liczne usługi interaktywne: magazyn abonentów informujący o zawartości programów, serwis Cyfra+ Pogoda, konsolę gier interaktywnych Cyfra+ Gry, elektroniczny przewodnik po programie, standard Kino domowe (możliwość wyboru wersji filmu, obraz w formacie 16:9, dodatkowe informacje o filmie itp.), usługi SMS i komórkowy menedżer piłkarski Canal+ Sport. Natomiast abonenci Polsatu Cyfrowego mieli dostęp do elektronicznego przewodnika po programie, do prognozy pogody, aplikacji e-mail (korzystanie z poczty elektronicznej), wysyłania SMS, przewodnika (porady oraz propozycje rozwiązań najczęściej spotykanych problemów technicznych), gier i do usługi TV Banking.

Realizacja przez telewizje koncesjonowane przepisów art.15 i 15a ustawy o radiofonii i telewizji 

Realizacja art. 15 ust. 1 i 15 a ust. 2 urt w 4 kwartałach 2003 roku
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (naziemnych)
Programy koncesjonowane (naziemne)	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Polsat	47,9	44,6	52,1	49,8	44,4	42,8	50,2	49,6	
TVN	45,2	43,4	43,1	44,6	43,4	42,8	42,5	44,1	
TV4	38,9	38,8	39,8	42,3	38,7	38,4	39,8	42,0	
Nadawcy programów Polsat, TVN i TV4 w czterech kwartałach 2003 roku zarówno na audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim, jak i wytworzone pierwotnie w języku polskim w okresie trzech lat przed rozpowszechnianiem przeznaczyli więcej czasu niż ustawowe minimum. Największy udział tych audycji w każdym kwartale ubiegłego roku był w programie telewizji Polsat. 
Realizacja art. 15 ust. 4 i 15 a ust. 1 urt w 4 kwartałach 2003 roku
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (naziemnych)
Programy koncesjonowane (naziemne)	Audycje producentów europejskich	Audycje europejskich producentów niezależnych	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Polsat	54,1	50,2	55,5	51,8	29,9	31,8	31,1	23,9	
TVN	46,2	44,7	44,0	46,6	16,2	16,4	13,9	14,5	
TV4	45,0	45,6	42,7	46,3	40,4	40,9	41,5	43,3	
Jedynie nadawca programu Polsat przeznaczył na audycje producentów europejskich zgodny z ustawą procent czasu nadawania programu w każdym kwartale. Dwaj pozostali nadawcy wyemitowani tych audycji nieco poniżej wymaganych 50% kwartalnego czasu nadawania w ciągu całego roku. Znacznie lepiej wygląda przestrzeganie przepisu ustawy, jeśli idzie o audycje wytworzone przez europejskich producentów niezależnych, z uwzględnieniem preferencji dla audycji wytworzonych w okresie 3 lat przed rozpowszechnieniem. Wszyscy trzej nadawcy telewizyjnych programów naziemnych wywiązali się z tego obowiązku, a najlepiej nadawca programu TV 4.
Realizacja art. 15 ust. 3 urt. w 2003 roku 
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (naziemnych)
Programy koncesjonowane
 (naziemne)	Udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską 
w miesięcznym czasie emisji utworów muzycznych (%)	
	styczeń	luty	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Polsat 	100,0	0,0	100,0	100,0	0,0	0,0	100,0	0,0	0,0	100,0	100,0	100,0	
TVN*	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
TV4 	58,3	61,1	60,7	57,6	56,8	58,4	61,5	62,3	60,9	58,5	60,2	61,8	
*) TVN w swoim sprawozdaniu deklaruje, że nie nadaje wcale utworów muzycznych 
W programie telewizji Polsat nadawano wyłącznie utwory muzyczne związane z kulturą polską w styczniu, marcu, kwietniu, lipcu, październiku, listopadzie i grudniu. W pozostałych miesiącach roku utworów muzycznych w ogóle nie emitowano. W programu TV 4 udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską był przeciętnie dwukrotnie większy od wymaganego w ustawie.
Realizacja art. 15 ust. 2 urt. w 2003 roku 
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (naziemnych)
Programy koncesjonowane
(naziemne)	Udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim 
w miesięcznym czasie emisji utworów słowno-muzycznych (%)	
	styczeń	luty	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Polsat 	23,0	23,0	24,0	23,0	25,0	23,0	22,0	22,0	24,0	21,0	23,0	27,0	
TVN*	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	
TV4 	58,3	61,1	60,7	57,6	56,8	58,4	61,5	62,3	60,9	58,5	60,2	61,8	
*) TVN w swoim sprawozdaniu deklaruje, że nie nadaje wcale utworów słowno- muzycznych.
W programie telewizji Polsat we wszystkich miesiącach udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim w miesięcznym czasie nadawania wszystkich utworów słowno-muzycznych był niższy niż ustawowe minimum. Natomiast w programie TV 4 udział tych utworów był przeciętnie dwukrotnie większy od określonego w ustawie.
Realizacja art. 15 ust. 1 oraz 15a ust. 2 urt w 4 kwartałach 2003 roku
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (satelitarnych)
Nazwa	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnieniem w programie	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Ale Kino!	16,3	20,2	21,9	17,2	3,3	3,5	3,7	3,7	
Canal +	20,3	20,7	23,5	24,1	9,7	10,9	13,4	11,2	
Canal +Niebieski	22,1	25,9	20,1	22,6	21,2	25,0	19,3	22,1	
Canal +Żółty	17,3	17,3	19,4	22,7	9,0	9,4	11,0	10,2	
EduSat	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	
ITV*	-	68,3	67,5	72,6	-	68,3	67,4	72,6	
Mini Max	33,0	35,8	37,2	34,1	23,5	23,8	26,4	27,0	
Polsat 2	91,0	89,0	89,0	90,0	79,0	84,0	85,0	86,0	
Polsat Sport	69,0	70,0	74,0	78,0	69,0	70,0	74,0	78,0	
Tele 5	21,6	23,4	12,1	17,3	21,6	23,4	12,1	17,3	
TMT	50,8	45,8	50,8	42,5	27,5	23,9	31,4	18,5	
TV Pilot	80,0	79,0	79,0	79,0	80,0	79,0	79,0	79,0	
TVN 7	6,0	7,6	9,0	8,3	5,1	6,9	8,7	8,1	
TVN 24	48,0	47,7	47,0	47,0	48,0	47,0	47,0	47,0	
TVN Meteo**	-	-	99,5	99,5	-	-	99,5	99,5	
*) ITV rozpoczęła nadawanie programu w II kwartale,
**) TVN Meteo rozpoczęła nadawanie programu w III kwartale 2003.
Trudności z wypełnieniem ustawowych wymogów dotyczących udziału audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim mieli nadawcy następujących programów satelitarnych: Ale kino! Canal+, Canal+ Niebieski, Canal+ Żółty, Tele5 i TVN 7. Obserwowane trudności wynikają zapewne z faktu, że są to programy o charakterze wyspecjalizowanym (filmowym i sportowym) budujące swoją ofertę z filmowych pozycji wyprodukowanych w krajach pozaeuropejskich lub z transmisji sportowych, które są wyłączane od podstawy obliczania. W programie Mini Max udział tych audycji był na poziomie ustawowym. W programie EduSat wyłącznie nadano audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim, zaś w TVN Meteo, Polsat 2 oraz TV Pilot audycje te wypełniały ponad 80% programu. Pozostali nadawcy programów satelitarnych (ITV, Polsat Sport, TMT i TVN 24) przeznaczyli na te audycje dużo więcej czasu niż tego wymagały od nich przepisy ustawy.
Kolejny obowiązek ustawowy dotyczący audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim, lecz wyprodukowanych w okresie 3 lat przed ich rozpowszechnieniem w programie wypełniła większość nadawców programów satelitarnych. Cztery stacje miały problemy z wywiązaniem się z tego obowiązku. Dwie z nich – Ale Kino! i TVN 7 – przez cały rok, zaś Canal + przez pierwszy kwartał, a Canal+ Żółty przez dwa pierwsze kwartały roku. Najmniejszy udział stwierdzono w programie Ale Kino! i wynosił on około 3,5%. W Telewizji EduSat audycje te wypełniły 100% programu wyemitowanego w każdym kwartale. Podobny udział tych audycji stwierdzono w programie TVN Meteo w dwóch ostatnich kwartałach roku. 
Realizacja art. 15 ust. 4 oraz 15 a ust. 1 w 4 kwartałach 2003 roku 
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (satelitarnych)
Nazwa	Audycje producentów europejskich	Audycje wytworzone przez niezależnych producentów europejskich w okresie 3 lat przed rozpowszechnieniem w programie	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Ale Kino!	38,2	44,1	50,6	48,2	34,6	40,5	46,9	44,5	
Canal +	38,1	41,3	48,2	48,0	26,5	30,2	37,5	36,2	
Canal +  Niebieski	27,1	31,3	26,3	28,1	5,9	6,2	7,6	6,0	
Canal +Żółty	38,2	42,0	46,3	45,2	27,5	32,3	39,3	35,3	
EduSat	100,0	100,0	100,0	100,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
ITV*	-	80,3	79,3	82,7	-	11,9	12,3	11,4	
Mini Max	35,1	35,3	35,6	27,0	35,1	35,3	35,6	27,0	
Polsat 2	91,0	89,0	89,0	90,0	58,0	50,0	53,0	56,0	
Polsat Sport 	69,0	70,0	74,0	78,0	48,0	46,0	50,0	54,0	
Tele 5	67,8	71,8	66,5	52,1	47,7	49,5	55,6	36,6	
TMT	54,0	48,0	52,1	43,5	27,4	23,4	31,4	18,4	
TV Pilot 	80,0	79,0	79,0	79,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN 7	12,4	11,8	12,9	13,2	6,5	5,3	5,8	6,6	
TVN 24	48,0	47,7	47,0	47,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN Meteo**	-	-	99,5	99,5	-	-	0,0	0,0	
*) ITV rozpoczęła nadawanie programu w II kwartale.
**) TVN Meteo rozpoczęła nadawanie programu w III kwartale 2003 roku.
Wymogu dotyczącego udziału w kwartalnym czasie nadawania audycji wytworzonych przez producentów europejskich przez cały rok nie wypełniali nadawcy programów: Ale Kino! Canal+, Canal+ Niebieski, Canal+ Żółty, Mini Max, TVN 7, TVN 24 oraz TMT w drugim i czwartym kwartale. W telewizji EduSat udział audycji wytworzonych przez producentów europejskich we wszystkich kwartałach stanowił 100%. Podobny udział miały te audycje w programie TVN Meteo w dwóch ostatnich kwartałach roku.
Nadawcom programów satelitarnych również dużo trudności sprawiało wypełnienie obowiązku przeznaczania czasu emisji na audycje wytworzonych przez niezależnych producentów europejskich, z uwzględnieniem preferencji dla audycji wytworzonych w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem w programie. W programach EduSat, TV Pilot, TVN 24 i TVN Meteo nie nadawano tych audycji, zaś w Canal+ Niebieski i TVN 7 – poniżej ustawowego minimum. W pozostałych programach satelitarnych udział omawianych audycji osiągał poziom znacznie wyższy od ustawowego, z wyjątkiem ITV, w którym ich udział był nieco wyższy od ustawowego minimum.

Realizacja art. 15 ust. 3 urt w 2003 roku 
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (satelitarnych)
Nazwa	Udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską (%)	
	styczeń	luty 	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Ale Kino!	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Canal+Polska	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Canal +Niebieski	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Canal +Żółty	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
EduSat	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
ITV*	-	-	-	-	-	32,8	32,0	33,4	33,2	34,0	34,8	36,8	
Mini Max	9,6	9,0	8,0	7,6	8,0	7,6	7,3	7,9	8,4	8,9	9,9	9,8	
Polsat 2	67,0	100,0	100,0	0,0	0,0	100,0	0,0	0,0	100,0	100,0	33,0	67,0	
Polsat Sport	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Tele 5	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TMT	100,0	100,0	0,0	100,0	0,0	100,0	0,0	0,0	100,0	0,0	0,0	0,0	
TV Pilot	-	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN 7	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN 24	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN Meteo**	-	-	-	-	26,7	26,7	26,7	26,7	26,7	26,7	26,7	26,7	
*) ITV rozpoczęła nadawanie programu w II kwartale,
**) TVN Meteo rozpoczęła nadawanie programu w III kwartale 2003.

Wymogu ustawy dotyczącego udziału utworów muzycznych związanych z kulturą polską nie zdołano wykonać w żadnym miesiącu ubiegłego roku w programach: Mini Max i TVN Meteo, choć ten drugi program był bliższy ustawowego minumim. Zgodny z ustawą udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską w czasie nadawania utworów muzycznych był w programie ITV, a dużo wyższy od ustawowego w Polsat 2 i TMT, gdzie w niektórych miesiącach stanowił on 100% czasu emisji utworów muzycznych. Nadawcy Ale Kino!, Canal+, Canal+ Niebieski, Canal +Żółty, EduSat , Polsat Sport, Tele 5, TV Pilot , TVN 7 i TVN 24 w swoich sprawozdaniach deklarowali, że nie nadawali żadnych utworów muzycznych, w związku z czym ten ustawowy obowiązek ich nie dotyczył. 
Realizacja art. 15 ust. 2 urt. w 2003 roku
przez telewizyjnych nadawców koncesjonowanych (satelitarnych)
Nazwa	Udział utworów słowno-muzycznych w języku polskim (%)	
	styczeń	luty 	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	Sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Ale Kino!	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Canal+Polska	90,2	62,7	47,6	60,2	97,8	67,7	69,1	48,0	73,7	42,6	70,6	25,4	
Canal +Niebieski	60,2	56,1	65,1	47,1	6,5	7,5	5,7	15,7	15,6	41,4	19,4	18,3	
Canal +Żółty	57,5	70,3	72,4	96,2	94,6	93,1	62,5	98,1	95,2	94,1	94,7	26,6	
EduSat	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
ITV*	-	-	-	-	-	32,8	32,0	33,4	33,2	34,0	34,8	36,8	
Mini Max	6,5	7,2	6,6	6,3	4,4	4,2	4,5	5,2	5,4	4,4	5,1	5,6	
Polsat2	18,7	17,8	18,2	21,3	20,4	20,8	24,6	25,3	19,9	19,7	18,7	22,0	
Polsat Sport	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Tele 5	45,0	28,0	40,0	25,0	40,0	37,0	17,0	22,0	40,0	61,0	60,0	30,0	
TMT	25,0	26,0	25,0	21,0	19,0	25,0	20,0	21,0	35,2	33,8	31,6	34,1	
TV Pilot	-	97,6	94,6	98,1	99,0	97,6	96,8	98,9	92,5	98,5	100,0	94,6	
TVN 7	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN 24	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TVN Meteo**	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
*) ITV rozpoczęła nadawanie programu w II kwartale,
**) TVN Meteo rozpoczęła nadawanie programu w III kwartale 2003 roku.
W programach Canal+ (z wyłączeniem grudnia), Canal+ Żółty (z wyłączeniem grudnia), iTV i TV Pilot udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim w miesięcznym czasie nadawania wszystkich utworów słowno-muzycznych był wyższy od ustawowego minimum. Nie spełnili tego ustawowego obowiązku we wszystkich miesiącach roku nadawcy programów Mini Max i Polsat 2, od stycznia do sierpnia – TMT, od maja do września oraz w listopadzie i grudniu – Canal+ oraz w lutym, kwietniu, lipcu i sierpniu – Tele 5. Nadawcy Ale Kino! EduSat, Polsat Sport, TVN 7, TVN 24 i TVN Meteo w swoich sprawozdaniach deklarowali, że nie nadawali żadnych utworów słowno-muzycznych, w związku z czym ten ustawowy obowiązek ich nie dotyczył. 
Realizacja art. 15 ust.1 i 15a ust. 2 urt w 4 kwartałach 2003 roku
przez lokalnych, naziemnych nadawców telewizyjnych 
Programy koncesjonowane (naziemne)	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim	Audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Niezależna Telewizja Lokalna (NTL)	57,0	53,6	52,8	55,7	57,0	53,6	52,8	55,7	
Telewizja Dolnośląska (TEDE)	53,0	63,8	64,6	63,1	53,0	63,8	64,6	63,1	
TV Legnica*
	67,6	73,0	63,7	68,5	-	-	-	-	
TV Lubań
	23,9	25,8	25,8	24,5	23,9	25,8	25,8	24,5	
*) TV Legnica nie nadesłała danych dotyczących udziału audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnieniem
Nadawcy trzech lokalnych programów telewizyjnych NTL, TEDE, TV Legnica w czterech kwartałach ubiegłego roku na audycje wytworzone pierwotnie w języku polskim przeznaczyli dużo więcej czasu (około 30 punktów procentowych) niż nakazuje przepis ustawy. Jedynie nadawca programu TV Lubań przeznaczył na te audycje czas emisji na poziomie niższym od ustawowego. Natomiast nadawcy NTL, TEDE, TV Lubań w każdym kwartale dobrze wywiązywali się z obowiązku emitowania audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim w okresie trzech lat przed rozpowszechnianiem, przeznaczając na nie dużo więcej czasu emisji niż określono to w ustawie.
Realizacja art. 15 ust. 4 i 15 a ust. 1 urt w 4 kwartałach 2003 roku
przez lokalnych, naziemnych nadawców telewizyjnych 
Programy koncesjonowane (naziemne)	Audycje producentów europejskich	Audycje europejskich producentów niezależnych	
	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	kw. I	kw. II	kw. III	kw. IV	
	%	
Niezależna Telewizja Lokalna (NTL)	57,0	53,6	52,8	55,7	0,0	0,0	0,0	0,0	
Telewizja Dolnośląska (TEDE)	53,0	63,8	64,6	63,1	26,9	18,9	24,0	20,5	
TV Legnica
	67,6	73,0	63,7	68,5	0,0	0,0	0,0	0,0	
TV Lubań*
	-	-	-	-	-	-	-	-	
*) Brak danych od nadawcy.
Nadawcy lokalnych programów telewizyjnych przeznaczyli na audycje producentów europejskich ponad połowę czasu nadawania w każdym kwartale ubiegłego roku. Z wymienionych stacji tylko Telewizja Dolnośląska nadawała audycje wytworzone przez europejskich producentów niezależnych, z uwzględnieniem preferencji dla audycji wytworzonych w okresie trzech lat przed rozpowszechnieniem, których udział w każdym kwartale był dwukrotnie większy od ustawowego minimum, natomiast tych audycji nie emitowano w programie NTL, czyli ich nadawcy nie wypełniali tego obowiązku ustawowego.
Realizacja art. 15 ust. 3 urt. w 2003 roku
przez lokalnych, naziemnych nadawców telewizyjnych 
Programy koncesjonowane
(naziemne)	Udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską 
w miesięcznym czasie emisji utworów muzycznych (%)	
	styczeń	luty	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Niezależna Telewizja Lokalna (NTL)	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Telewizja Dolnośląska (TEDE)	50,0	100,0	100,0	50,0	50,0	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	100,0	50,0	
TV Legnica
	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
TV Lubań
	8,3	8,3	4,2	4,2	4,2	12,5	8,3	8,3	4,2	4,2	16,7	16,7	

Spośród czterech nadawców lokalnych tylko Telewizja Dolnośląska wypełniała zapis ustawy dotyczący udziału utworów muzycznych związanych z kulturą polską w miesięcznym czasie nadawania utworów muzycznych. W tym programie w 8 miesiącach nadawano wyłącznie utwory muzyczne związane z kulturą polską. Nadawca programu TV Lubań nie wywiązał się z tego obowiązku, bowiem udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską w czasie emisji utworów muzycznych był dużo niższy od określonego w ustawie. W programie NTL i TV Legnica utwory takie w ogóle nie były emitowane, w związku z czym ten ustawowy obowiązek nie dotyczył ich nadawców. 
Realizacja art. 15 ust. 2 urt. w 2003 roku
przez lokalnych, naziemnych nadawców telewizyjnych 
Programy koncesjonowane
(naziemne)	Udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim 
w miesięcznym czasie emisji utworów słowno-muzycznych (%)	
	styczeń	luty	marzec	kwiecień	maj	czerwiec	lipiec	sierpień	wrzesień	październik	listopad	grudzień	
Niezależna Telewizja Lokalna (NTL)	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	0,0	
Telewizja Dolnośląska (TEDE)	50,0	45,0	49,0	50,0	50,0	47,0	58,0	48,0	56,0	47,0	49,0	58,0	
TV Legnica
	68,5	52,4	58,8	49,0	49,0	46,9	45,2	48,5	44,4	44,2	54,1	47,8	
TV Lubań
	12,5	12,5	7,1	5,4	5,4	7,1	3,6	3,6	10,7	10,7	7,1	14,3	
Udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim był zgodny z ustawą w programie TEDE i TV Legnica. Trudności z realizacja tego wymogu miał nadawca programu TV Lubań w niektórych miesiącach nawet dwadzieścia kilka punktów procentowych do określonych w ustawie. W programie NTL takie utwory w ogóle nie były emitowane, w związku z czym ten ustawowy obowiązek nie dotyczył tego nadawcy. 

B.	Radiofonia

Nadawcy lokalni – realizacja warunków koncesji

	W ramach kontroli realizacji zapisów koncesji przez nadawców Krajowa Rada przeprowadziła w 2003 roku monitoring programów 41 stacji radiowych, w tym 37 działających na podstawie nowo przyznanych koncesji; pozostałych koncesje wygasały w 2003 roku. Przedstawione poniżej sprawozdanie odnosi się do stacji działających na podstawie nowych koncesji, mających zasięg lokalny (34 stacje) lub regionalny (3 stacje diecezjalne). 
	Wśród badanych stacji 14 nadaje programy o charakterze określonym w koncesji jako uniwersalny, 12 stacji - programy o charakterze wyspecjalizowanym – muzycznym, 5 stacji – o charakterze wyspecjalizowanym – akademickim, 2 – programy motoryzacyjne, jedna – finansowo-biznesowy, 3 stacje – programy wyspecjalizowane społeczno-religijne. Z charakterem nadawanego programu wiążą się szczegółowe obowiązki nadawców w zakresie emitowanych treści, w tym wymagany wymiar tematyki lokalnej w programie. Z tego względu jest on podstawową kategorią w analizie realizacji koncesji i w opisie programu stacji. 
	Podobnie jak w 2002 roku, KRRiT analizowała stan realizacji koncesji w stacjach należących do różnych grup kapitałowych i porozumień nadawców. Monitorowano stacje w ramach następujących grup: ESKA (9 stacji), AGORA (7 stacji), Ad Point (5 stacji), Multimedia i Y -Radio (po 2 stacje). Pozostałe stacje działały samodzielnie; były to głównie stacje tzw. akademickie, związane organizacyjnie z poszczególnymi uczelniami wyższymi. Monitorowane stacje grupy ESKA nadają programy określone w koncesjach jako wyspecjalizowane – muzyczne; stacje grupy Multimedia i Y-Radio oraz (z jednym wyjątkiem) grupy Ad Point - programy o charakterze uniwersalnym, stacje grupy Agora - zarówno uniwersalne jak i wyspecjalizowane: muzyczne lub motoryzacyjne. Większość spośród monitorowanych stacji działających samodzielnie nadawała programy o charakterze wyspecjalizowanym: akademickim, motoryzacyjnym, finansowo-biznesowym, społeczno-religijnym, społeczno-kulturalnym.
	Kolejnym kryterium analizy programów stacji przyjętym w monitoringu w 2003 roku była lokalizacja stacji, czyli teren działania nadawców. Spośród ogółu monitorowanych stacji wyodrębniono te działające w dużej aglomeracji – w Warszawie, nadające program o zasięgu lokalnym lub regionalnym (stacje diecezjalne). Pozwoliło to ocenić stopień realizacji zamierzeń programowych zawartych w zapisach koncesji i związaną z tym zawartość oferty programowej dostępnej na terenie stolicy. 

Stacje nadające programy o charakterze uniwersalnym lub wyspecjalizowanym: muzycznym i motoryzacyjnym 
	Wyniki monitoringu przedstawiono kolejno dla poszczególnych punktów koncesji. 
Oznaczanie programu na antenie przez nazwę zapisaną w koncesji
	Obowiązek oznaczania programu na antenie przez nazwę zapisaną w koncesji został wprowadzony przez KRRiT we wszystkich udzielanych obecnie koncesjach radiowych. Zapis ten ma zapewniać indywidualizację nazwy programu i jednoznaczną jego identyfikację przez odbiorców i przeciwdziałać tym samym emisji na antenie nadawcy programu innej stacji. Zapis ma szczególne znaczenie w przypadku nadawców lokalnych używających nazwy wspólnej dla grupy stacji (np. ESKA, Blue, Flash, Plus itp.). 
	Jak wykazał monitoring, zgodnie z koncesją oznaczały program na antenie te stacje, które używają od początku własnych nazw indywidualnych, ewentualnie poszerzonych o określenie formatu muzycznego (jak np. Radio Delta, Mega FM, Złote Przeboje Wanda 92,5 FM itp.). Natomiast stacje mające nazwę wspólną z innymi stacjami grupy, identyfikowane poprzez nazwę miasta lub wskazanie częstotliwości (np. ESKA Kielce, Flash Opole, Blue 106,6 FM, Blue 94,5 FM itd.), używały często na antenie wyłącznie nazwy wspólnej dla całej grupy, tj. bez indywidualizujących uzupełnień. Naruszały w ten sposób warunki koncesji.
Dobowy czas emisji programu
Wszystkie opisywane tutaj stacje realizowały ten punkt koncesji, nadając programy 24 godzinne. 
Charakter nadawanego programu
Programy o charakterze uniwersalnym
	Programy o charakterze uniwersalnym zostały określone w koncesjach jako programy zawierające różne rodzaje i formy radiowe oraz różnorodną problematykę. Oceniając realizację tego punktu koncesji należy więc wziąć pod uwagę liczbę nadawanych w programie rodzajów audycji i. obecność w programie różnych sfer zagadnień. Program o charakterze uniwersalnym powinien zawierać przynajmniej podstawowe gatunki radiowe (rodzaje audycji), a także poruszać, choćby w minimalnym wymiarze czasowym, różne ważne z punktu widzenia słuchacza sfery zagadnień. Dodatkowym kryterium przy ocenie stopnia różnorodności programu jest ogólny udział w nim warstwy słownej, niezależnie bowiem od wagi muzyki w programie radiowym, różnorodne treści i zagadnienia przekazuje się właśnie poprzez słowo. 
Program spełniający zawarte w koncesji kryteria emitowały tylko dwie stacje spośród ogółu monitorowanych w 2003 roku i zobowiązanych do nadawania programów o charakterze uniwersalnym: Radio 90 FM (Multimedia) i Radio BRW (Y Radio). W programach tych stacji, obok dominujących ilościowo w warstwie słownej audycji informacyjnych, były nadawane także audycje publicystyczne, edukacyjne, sportowe, rozrywkowe, a nawet literackie (Radio 90 FM). Całość warstwy słownej (nie licząc autopromocji i reklamy) zajęła 13,3% tygodniowego czasu emisji programu w Radiu 90 FM i 8,8% w Radio BRW. Zwłaszcza Radio 90 FM nadawało program o różnorodnych treściach, w którym obok ważnych zagadnień bieżących: gospodarczych, politycznych i społecznych, omawianych m.in. w perspektywie wejścia do UE, prezentowano i kultywowano także kulturowe tradycje regionu i poczucie regionalnej tożsamości.
Pozostałe stacje, tzn. zarówno monitorowane stacje grupy Agora (Radio Echo, Radio Echo 103,8 FM, Radio Blue 94,5 FM – dawny Top Katowice, Radio Blue 103,5 FM – dawne Radio Pomoże z Bydgoszczy), jak i stacje grupy Ad Point (Radio Delta, Radio Flash, Radio Flash Opole, Radio Flash Małopolska), a także stacja z grupy Y-Radio (Radio ABC) nadawały programy, w których obok muzyki i informacji emitowano inne audycje tylko w minimalnym wymiarze – najczęściej rozrywkowe lub sportowe. W sumie, warstwa słowna zajmowała niewielką część tych programów: – od 2,6% do 4,8% w stacjach grupy Ad Point, 3,9% w Radiu ABC (grupa Y-Radio) i nieco więcej – od 4,3% do 4,9% w stacjach grupy Agora. Programy wymienionych stacji należy określić jako informacyjno-muzyczne, a nie uniwersalne. 
Programy o charakterze wyspecjalizowanym – muzycznym
Nadawca programu wyspecjalizowanego – muzycznego, tj. programu, jak to określono w koncesjach, prezentującego na antenie muzykę i wiedzę o muzyce, obowiązany jest do emisji muzyki i utworów słowno-muzycznych zgodnych z zapisanym w koncesji formatem muzycznym, w wymiarze nie mniejszym niż 75% całości muzyki nadawanej w programie. Koncesja obliguje go także do nadawania audycji słownych i słowno-muzycznych dotyczących muzyki - informacyjnych, publicystycznych, edukacyjno-popularyzatorskich, poświęconych krytyce muzycznej, historii muzyki, kierunków i prądów muzycznych itp. Minimalny udział słowa dotyczącego muzyki w tych audycjach został określony w koncesji jako nie mniej niż 5% lub 6% (zależnie od wielkości miasta, w którym program jest nadawany) tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej. 
Spośród monitorowanych stacji zobowiązanych do nadawania programów wyspecjalizowanych – muzycznych, zarówno stacje grupy Eska (8 stacji) jak i grupy Agora (3 stacje) realizowały charakter programu jedynie w części dotyczącej emisji muzyki. W programach tych stacji niemal całość emitowanej w ciągu tygodnia muzyki była zgodna z wpisanym w koncesjach formatem, określonym w stacjach grupy ESKA jako „Muzyka pop – współczesne przeboje polskie i zagraniczne powstałe po 1980 roku”, w stacjach Agory jako „Przeboje polskie i zagraniczne, nie nowsze niż pięcioletnie”. 
Natomiast udział w tych programach audycji słownych i słowno-muzycznych dotyczących muzyki był niższy od wymaganego. W stacjach grupy ESKA audycje te zajmowały od 2,5% do 3,5% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej, zamiast wymaganych 5% -6%. Wyjątkiem był w tej mierze program ESKA Warszawa, w którym udział tych audycji był zgodny z koncesją. Stacje grupy Agora nadawały jeszcze mniej audycji słownych o muzyce: od 0,9% do 2,5% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej. Tak więc ani monitorowane stacje grupy ESKA, ani stacje grupy Agora nie realizowały koncesji w tym zakresie. Należy jednak dodać, że w obu omawianych grupach sytuacja obserwowana w 2003 roku okazała się lepsza niż rok wcześniej. Udział słownych audycji o muzyce w programach tych stacji wzrósł bowiem w porównaniu z 2002 rokiem o około 1% -2%. 
Program o charakterze wyspecjalizowanym – motoryzacyjnym 
Program o takim charakterze, określony w koncesji jako „adresowany do kierowców i poświęcony zagadnieniom ruchu drogowego i motoryzacji” powinno nadawać Radio Blue 106,6 FM (Agora), rozpowszechniające program w Opolu. Program zgodnie z koncesją powinien zawierać audycje informacyjne, publicystyczne i edukacyjno-poradnicze, dotyczące zagadnień związanych ze specjalizacją, w wymiarze nie mniejszym niż 5% tygodniowego czasu nadawania w porze dziennej. 
 	Jak wykazał monitoring, stacja nie realizuje określonego w koncesji charakteru programu. Audycje dotyczące zagadnień motoryzacji i ruchu drogowego nadawane były w Radiu Blue 106,6 FM w wymiarze minimalnym i zajęły jedynie 0,4% określonego jak wyżej czasu emisji. Złożyły się na nie krótkie informacje o wypadkach na drogach regionu, podane przez prezenterów, oraz jedna audycja poświęcona kulturze jazdy. Stacja nie realizowała więc tego punktu koncesji. 
Tematyka lokalna w programie
Wymagany udział tematyki lokalnej w programie został określony w koncesjach w różnej wysokości, zależnie od charakteru nadawanego programu. 
Programy o charakterze uniwersalnym
W programach o charakterze uniwersalnym tematyka lokalna stanowi (obok różnorodności programu) podstawowy obowiązek programowy nadawcy i powinna zajmować nie mniej niż 10% lub 12% (zależnie od wielkości miasta) tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej. Nadawcy programów określonych jako uniwersalne zobowiązani są także do nadawania własnych lokalnych serwisów informacyjnych (dzienników) i lokalnej publicystyki, w wymiarze nie mniejszym niż 5% lub 6% (zależnie od wielkości miasta) tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej.
Monitoring wykazał, że jedynie w Radiu 90 FM wymagany udział tematyki lokalnej w programie był bliski określonemu w koncesji (9%, wobec wymaganych 10%). Stacja nadawała też własne lokalne dzienniki i publicystykę na tematy lokalne w wymiarze zgodnym z koncesją (5,8%). 
W pozostałych badanych stacjach emitujących programy określone w koncesji jako uniwersalne zarówno ogólny czas przeznaczany w programie na tematykę lokalną jak i udział własnych serwisów i publicystyki lokalnej był mniejszy od wymaganego. 
W Radiu BRW (Y-Radio) tematom lokalnym poświęcano 6,6% tygodniowego programu, a własne lokalne dzienniki i publicystyka zajmowały 3,1%. W drugiej stacji tej grupy – Radiu ABC udział tematyki lokalnej był niższy (3,2%), zaś własne dzienniki i publicystyka na tematy lokalne zajmowały tylko 0,9%.
W stacjach grupy Ad Point tematyka lokalna zajmowała zaledwie od 3,3% (Radio Delta) do 3,7% - 4,5% w stacjach Flash (Flash Katowice, Flash Małopolska, Flash Opole). Niski był także w badanych programach udział obligatoryjnych serwisów informacyjnych i publicystyki na tematy lokalne. Wahał się on od 0,8% (Radio Flash Opole) do 2,7% (Flash Katowice) tygodniowego czasu nadawania programu w porze dziennej.	 
W stacjach grupy Agora udział tematyki lokalnej kształtował się podobnie jak w stacjach grupy Ad Point - wynosił od 2,4% (Radio Blue 103, 5 FM – dawne Radio Pomoże w Bydgoszczy) do 3,9% (Radio Echo w Nowym, Sączu). Obligatoryjne dzienniki i publicystyka lokalna zajmowały od 1,1% do 2%. 
Programy o charakterze wyspecjalizowanym
W programach o charakterze wyspecjalizowanym (muzycznym lub innym) wymagany udział tematyki lokalnej określono w wymiarze o połowę niższym niż w programach o charakterze uniwersalnym, tj. jako 5% lub 6% (zależnie od wielkości miejscowości) tygodniowego czasu emisji w porze dziennej. W programach wyspecjalizowanych nie jest też wymagana emisja własnych serwisów informacyjnych i publicystyki na tematy lokalne. 
W stacjach grupy ESKA udział tematyki lokalnej w programie w monitorowanym okresie okazał się zgodny z wymaganiami koncesji w przypadku dwóch stacji: w Radiu ESKA Opole (5%) i Radiu ESKA Warszawa (6%). W większości pozostałych stacji tej grupy (tj. w ESKA Leszno, ESKA Lublin, ESKA Toruń, ESKA Zielona Góra) wynosił od 4% do 4,7% tygodniowego czasu emisji, był więc zbliżony do wymiaru określonego w koncesji (5%). Podobnie bliski wymogom koncesji był udział tematyki lokalnej w Radiu ESKA Kraków (8,3%, wobec wymaganych w tej stacji 10%). W dwóch dalszych monitorowanych stacjach udział tej tematyki był niższy i wahał się od 1,6% (ESKA Bełchatów) do 3,8% (ESKA Białystok). Należy dodać, że w 2003 roku w porównaniu z sytuacją obserwowaną rok wcześniej udział tematyki lokalnej w stacjach grupy ESKA znacznie wzrósł. 
W trzech monitorowanych stacjach grupy Agora nadających programy wyspecjalizowane – muzyczne udział tematyki lokalnej wyniósł 2,4% - 3% tygodniowego czasu emisji w porze dziennej. Stosunkowo najwięcej czasu przeznaczało na tematy lokalne Radio Wanda (3% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej), za najbardziej „lokalne” spośród trzech omawianych uznać można jednak Radio C 96,6 FM w Często-chowie cała warstwa słowna programu w tej stacji poświęcona była tematom lokalnym. 
Znikomy okazał się udział tematyki lokalnej w Radiu Blue 106,6 FM, nadającym program o charakterze wyspecjalizowanym – motoryzacyjnym. Stanowił on zaledwie 0,3% tygodniowego czasu emisji. 
Audycje niepochodzące od koncesjonariusza i ich udział w programie
	Omawiane warunki koncesji dopuszczają udział w programie audycji niepochodzących od koncesjonariusza, rozpowszechnionych lub rozpowszechnianych równocześnie w programie innego nadawcy, w wymiarze nie większym niż 33% dobowego czasu emisji programu w porze dziennej.
Monitoring wykazał, że żadna z omawianych stacji nie naruszała tego punktu koncesji.
	Stacje grupy Ad Point nie nadawały w ogóle żadnych audycji niepochodzących od koncesjonariusza. 
 	W stacjach grupy ESKA nie nadawano audycji pochodzących z programów innych nadawców, odnotowano natomiast obecność w programach tych stacji audycji wspólnych dla całej grupy (np. „ImprEska w Radiu ESKA”, „EuroTop News”, „EuroTop – europejska lista przebojów”). Udział tych audycji w programie nie przekraczał jednak 33% dobowego czasu emisji w porze dziennej, nie naruszał więc koncesji.
Podobną sytuacje odnotowano w programach grupy Agora. Stacje te nadawały w badanym okresie jedną wspólną audycję edukacyjną o muzyce („Mannjana”). Zajmowała ona w poszczególnych dniach tygodnia od jednej do dwóch godzin na dobę, czyli od 6% do 12% dobowego czasu emisji. 
W programie Radia 90 FM (Multimedia) nadawane dzienniki ogólnopolskie oznaczane były przez prezenterów jako „wiadomości RMF FM”. Dzienniki te zajmowały ok. 1 godziny programu w ciągu dnia, tj. ok. 6,2% dobowego czasu emisji programu w porze dziennej, nadawanie ich nie naruszało więc koncesji.
W programie Radia BRW (Y Radio) obecne były audycje pochodzące od innych nadawców (Serwis BBC, Głos Ameryki) oraz od niezależnych producentów (Auto-rodeo, Słowo o języku), udział tych audycji w programie był jednak niewielki i nie naruszał zapisu koncesji w tym zakresie. W programie drugiej stacji tej grupy - Radia ABC, nie odnotowano audycji pochodzących od innych nadawców.

Stacje nadające programy o charakterze wyspecjalizowanym – akademickie
	Monitoringiem objęto 5 stacji działających przy uczelniach wyższych i nadających program na podstawie nowo przyznanych koncesji: Radio Akadera z Białegostoku, Akademickie Radio Centrum z Rzeszowa, Akademickie Radio Centrum z Lublina, Radio Żak z Krakowa i Radio Afera z Poznania. Charakter programów tych stacji został określony w koncesjach jako „wyspecjalizowany ze względu na poruszaną problematykę i odbiorcę, koncentrujący się na problemach i działalności środowiska akademickiego”. Oprócz wymienionych stacji monitorowano program 2 innych stacji akademickich, działających na podstawie koncesji kończących ważność w 2003 roku: Akademickiego Radia INDEX z Zielonej Góry oraz Studenckiego Radio Żak w Łodzi. Monitoring służył do oceny stacji przed podjęciem w stosunku do nich nowych decyzji koncesyjnych przez KRRiT i jego rezultaty nie będą tu prezentowane. 
Przedstawione wyniki monitoringu odnoszą się do wymienionych wyżej pięciu stacji akademickich działających na podstawie nowo przyznanych koncesji. 
Oznaczanie programu na antenie nazwą zapisaną w koncesji
Jak pokazał monitoring, zgodnie z koncesją oznaczały program na antenie te stacje, które używają krótkich nazw własnych, nie zawierających określeń odnoszących się do akademickiego charakteru stacji i związków z uczelnią (np. Radio Akadera, Radio Afera itp.). Natomiast stacje, które w oficjalnej, tj. wpisanej do koncesji nazwie mają przymiotnik „akademickie” (np. Akademickie Radio Centrum), pomijają go i używają na antenie tylko głównego trzonu nazwy (np. Radio Centrum, Radio Żak). 
Dobowy czas emisji programu
Wszystkie monitorowane stacje realizowały ten punkt koncesji, nadając programy 24 godzinne. Zapis koncesji zobowiązuje je do emisji programu w wymiarze nie mniejszym niż 18 godzin na dobę. 
Charakter nadawanego programu
Nadawcy programów o charakterze wyspecjalizowanym – akademickim zobowiązani są do nadawania audycji słownych dotyczących problemów i działalności naukowej, kulturalnej i sportowej środowiska akademickiego (danej uczelni i środowiska jako całości), w wymiarze nie mniejszym niż 10% tygodniowego czasu nadawania programu w godzinach 8.00-24.00.
Monitoring wykazał, że udział opisanych audycji w badanych stacjach był znacznie niższy od wymaganego. Kształtował się on w większości stacji na poziomie 1% - 2,5% (Akademickie Radio Centrum z Rzeszowa, Akademickie Radio Centrum z Lublina, Radio Afera, Radio Akadera). Jedynie w Radiu Żak z Krakowa był on wyższy i wynosił 4,3%. Stopień różnorodności gatunkowej omawianych audycji różnił się w poszczególnych stacjach: Akademickie Radio Centrum z Rzeszowa nadawało jedynie audycje informacyjne, Radio Akadera oraz Akademickie Radio Centrum z Lublina – obok audycji informacyjnych także publicystyczne i sportowe, Radio Żak z Krakowa i Radio Afera, poza wymienionymi, również audycje edukacyjne i religijne. 
Drugim obowiązkiem nałożonym na nadawców akademickich jest emisja audycji słownych i słowno-muzycznych prezentujących twórczość artystyczną środowiska akademickiego - własnego, jak też innych środowisk akademickich w Polsce. Audycje takie powinny zajmować nie mniej niż 5% tygodniowego czasu nadawania programu w porze dziennej.
Spośród 5 programów akademickich objętych monitoringiem, jedynie Radio Żak z Krakowa realizowało ten zapis koncesji. Prezentacja twórczości studenckiej w tym programie obejmowała relacje z festiwali i imprez kulturalnych prezentujących piosenkę i twórczość studencką (w tym relacje z Juwenaliów), rozmowy studyjne z muzykami i prezentację twórczości studenckich zespołów muzycznych, prezentację twórczości poetyckiej.
Dwie inne stacje: Akademickie Radio Centrum z Rzeszowa oraz Radio Afera, wypełniały ten punkt koncesji w stopniu minimalnym, poświęcając na audycje tego rodzaju zaledwie od 0,4% do 1,2% tygodniowego programu. W programach Akademickiego Radia Centrum z Lublina oraz Radia Akadera audycje prezentujące twórczość studencką w monitorowanym okresie nie były nadawane.  
Kolejnym obowiązkiem składającym się na wyspecjalizowany charakter programu jest wymóg nadawania własnych audycji informacyjnych nadawcy, dotyczących problemów i działalności uczelni znajdujących się w zasięgu nadawania stacji.	Audycje takie, jak wykazał monitoring, nadawały wszystkie badane stacje.
Podsumowując należy stwierdzić, że wszystkie monitorowane stacje działające na uczelniach i nadające programy o charakterze określonym jako wyspecjalizowany- akademicki nadawały w monitorowanym okresie audycje dotyczące spraw uczelni i środowiska akademickiego. Udział tych audycji w programie był jednak w badanych stacjach niższy niż wymagany w koncesji. 

Stacje nadające programy w Warszawie 
Monitoringiem objęto programy siedmiu stacji o zasięgu lokalnym lub regionalnym działających w Warszawie. Jedna z nich - Radio Kolor 103 FM, nadaje program o charakterze określonym w koncesji jako uniwersalny, pozostałe – programy określone jako wyspecjalizowane: Radio ESKA Warszawa - program o charakterze wyspecjalizowanym -muzycznym, Radio PiN 102 FM „Pieniądz i Nowoczesność” - o charakterze finansowo-biznesowym, Radio Jutrzenka - o charakterze społeczno-kulturalnym, poświęconym historii Polski oraz tradycji kulturowej Polski i Europy, Radio PLUS Warszawa - o charakterze społeczno-religijnym, dwie stacje diecezjalne mające siedzibę w Warszawie: Katolickie Radio Plus św. Józef (Archidiecezja Warszawska) i Radio Warszawa-Praga 106,2 FM (Diecezja Warszawsko-Praska) – także o charakterze społeczno-religijnym. 
Pozostałe stacje lokalne nadające w Warszawie nie były monitorowane w omawianym cyklu kontroli. Trzy z nich: Radio Klasyka 103,7 FM, Radio Pogoda i Jazz Radio w okresie przeprowadzania monitoringu nadawały jeszcze program na podstawie starych, kończących ważność koncesji, z założenia więc nie wchodziły w obręb zbioru do skontrolowania. Dwie kolejne stacje: Radio 104,4 Gold FM i Radio RMF Classic, działały na podstawie nowych koncesji, ale okres od chwili otrzymania koncesji był w momencie monitoringu zbyt krótki, by przeprowadzać kontrolę. 
Realizacja obowiązków koncesyjnych w zakresie programu w monitorowanych stacjach przedstawia się następująco. 
Oznaczanie programu na antenie przez nazwę zapisaną w koncesji
	Monitoring wykazał, że większość spośród obserwowanych stacji warszawskich oznaczała program na antenie zgodnie z brzmieniem nazwy w koncesji. Dotyczy to tych stacji, które oznaczają program nazwą jednostkową, nie związaną z bliźniaczymi nazwami w sieci, i nie zawierającą nazwy miejscowości - a więc Radia Kolor, Radia PiN i obu stacji diecezjalnych: Radia Warszawa Praga i Radia św. Józef. 
	Niezgodnie z zapisem w koncesji oznaczają natomiast program dwie stacje: Radio ESKA Warszawa i Radio PLUS Warszawa. Obaj nadawcy pomijają w oznaczeniach programu na antenie nazwę miejscowości, zastępując ją określeniem częstotliwości, na której nadawany jest program („Radio ESKA 105 i 6 FM”), bądź określeniem formatu muzycznego („Radio Plus Łagodne Przeboje”). 
Dobowy i tygodniowy czas emisji programu
Poza jedną, wszystkie monitorowane stacje realizują ten punkt koncesji, nadając programy całodobowe. Radio ESKA Warszawa, Radio Kolor i Radio PLUS Warszawa 24 godzinny czas emisji programu mają zapisany w koncesji jako obligatoryjny. Pozostałe stacje są zobowiązane do krótszego czasu emisji (nie mniej niż 16 lub nie mniej niż 18 godzin na dobę), ale i one nadają program przez całą dobę.
Jedynie Radio Jutrzenka nie wywiązywało się z obowiązku regularnej, odpowiednio długiej emisji programu. Według koncesji, stacja powinna nadawać program co najmniej przez 5 dni w tygodniu i nie mniej niż 6 godzin na dobę. Jak wykazał monitoring, w badanym tygodniu (15 - 22 października 2003 roku) stacja nadawała program tylko przez trzy dni w tygodniu (piątek, sobota, niedziela), przez dwa dni w wymiarze 7-8 godzin, trzeciego już tylko przez 1 godzinę 7 minut. 
Charakter nadawanego programu
Monitoring wykazał, że wszystkie monitorowane stacje warszawskie realizują zapisany w koncesji charakter programu. Dotyczy to zarówno Radia Kolor, nadającego program zawierający różnorodne treści i różne rodzaje audycji – informacyjne, publicystyczne, rozrywkowe, sportowe i muzyczne, a więc program spełniający kryterium programu o charakterze uniwersalnym, jak i stacji nadających programy o charakterze wyspecjalizowanym. 
Większość badanych stacji nadających programy wyspecjalizowane emituje, jak wykazał monitoring, wymagane w koncesji audycje służące specjalizacji programu w wymiarze czasowym wyższym lub nawet znacznie wyższym niż minimalny próg określony w koncesji. Do stacji tych należy Radio PiN 102 FM - w programie którego audycje dotyczące specjalizacji programu zajęły w badanym tygodniu 10% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej (wobec wymaganych w koncesji minimum 7%), obie stacje diecezjalne: w programie Radia Warszawa Praga audycje służące realizacji społeczno-religijnego charakteru programu stanowiły w badanym tygodniu 17%, w programie Radia św. Józef – 28% tygodniowego czasu emisji (wobec wymaganych w koncesji minimum 12%), oraz Radio Jutrzenka, w którym, w obserwowanym czasie emisji, treści służące społeczno-kulturalnemu charakterowi programu, poświęconemu historii Polski i tradycji kulturowej Polski i Europy, zajęły aż 83% faktycznego czasu emisji programu
Należy też odnotować, że w przypadku wymienionych stacji wyspecjalizowany charakter programu realizowany jest poprzez różnorodne gatunki programowe. Wszystkie stacje (z wyjątkiem Radia Jutrzenka) nadają audycje informacyjne, publicystyczne, edukacyjne i poradnicze poświęcone określonej w specjalizacji tematyce programu. Radio PiN na przykład nadaje specjalne dzienniki oraz przeglądy wydarzeń w ciągu dnia i tygodnia poświęcone wydarzeniom i zjawiskom o charakterze ekonomicznym. Także w dziennikach ogólnych prymat mają wydarzenia gospodarcze przed czysto politycznymi; spośród tych ostatnich prezentowane są tylko najważniejsze. Stacja nadaje ponadto różne informatory o charakterze ekonomicznym: giełdowe, walutowe itp., wyjaśnia i komentuje znaczenie wydarzeń i różnych decyzji gospodarczych w audycjach edukacyjnych i publicystycznych. Generalnie biorąc, audycje związane ze specjalizacją programu wypełniają w programie Radia PiN 102 FM niemal całą jego warstwę słowną. 
Obie monitorowane stacje diecezjalne, obok audycji informacyjnych, publicystycznych i edukacyjno-poradniczych o treściach społeczno-religijnych, nadają także właściwe swojemu charakterowi audycje religijne (nabożeństwa i modlitwy), formacyjne (katechezy), audycje edukacyjno-formacyjne dla dzieci i młodzieży oraz muzykę religijną. 
W programie Radia Jutrzenka nadawano audycje informacyjne – były to dzienniki BBC oraz audycje edukacyjne i publicystyczne poświęcone historii Polski, miejscu Polski w Europie dawniej i obecnie, relacjom Polski i Unii Europejskiej, zagadnieniom polityki prowadzonej przez Polskę itd. Nadawano także audycje literackie: lekturę na antenie prozy wybitnych polskich twórców współczesnych (np. Tadeusza Konwickiego) oraz klasykę polskiej poezji, dawnej (twórcy romantyczni) i współczesnej (np. Miłosz). Dużą część programu (ok. jednej trzeciej monitorowanego czasu emisji) zajęła muzyka poważna należąca do dziedzictwa kulturowego Polski i Europy. 
W Radiu ESKA Warszawa słowne pozycje programu realizujące jego wyspecjalizowany charakter to stałe (cykliczne) audycje informacyjne, publicystyczne i popularyzatorskie dotyczące muzyki należącej do formatu muzycznego stacji, informacje na temat różnych wydarzeń w świecie muzyki pop podawane przez prezenterów programu itp. Należy dodać, że Radio ESKA Warszawa nadawało w programie muzykę zgodną z formatem określonym w koncesji. Wybrany format – muzyka pop – zajął 86% całości nadanej muzyki. Uzupełniany był muzyką hip hopową i w niewielkim wymiarze – rockiem. 
W programie Radia PLUS Warszawa wyspecjalizowany charakter programu realizowano poprzez informacje o charakterze religijnym (dotyczące wydarzeń z życia Kościoła itp.) i społeczno-religijnym zamieszczane w dziennikach, poprzez stałe (cykliczne) audycje edukacyjno-formacyjne i katechezy, cytaty z Pisma Świętego i z pism papieża, a także poprzez audycje publicystyczne dotyczące przemian w życiu Kościoła, współczesnej religijności Polaków itp. Stacja nadawała więc zróżnicowane rodzaje audycji dotyczące wymaganego w koncesji charakteru programu. Audycje te miały jednak w sumie wymiar czasowy niższy niż określony w koncesji – wyniósł w monitorowanym okresie 8,2% tygodniowego czasu emisji programu. 
Tematyka lokalna w programie 
Jak wykazał monitoring, udział tematyki lokalnej w programie Radia Kolor był w badanym tygodniu niższy niż wymaga tego koncesja. Tematyka ta zajęła jedynie 3,3% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej, a własne dzienniki lokalne nadawcy i publicystyka na tematy lokalne – jedynie 2,4%, czyli w obu przypadkach o połowę mniej niż wymaga koncesja. Stacja nadawała informacje lokalne w ramach dzienników ogólnych, emitowała także lokalne informatory: prognozę pogody, wiadomości drogowe, informacje kulturalne. Wydarzenia lokalne były przedmiotem komentarzy publicystycznych; nadano także audycje rozrywkową związaną z Warszawą. Wszystkie te audycje miały jednak niewielki wymiar czasowy. Poza nadawanymi systematycznie informacjami w dziennikach ogólnych i prognozą pogody, ciężar informowania o sprawach lokalnych i komentowania ich spoczywał głównie na prezenterach programu, a nie na stałych audycjach: incydentalne wypowiedzi prezenterów na tematy lokalne zajęły w sumie więcej czasu niż stałe audycje lokalne. 
W odniesieniu do stacji warszawskich objętych monitoringiem, nadających program o charakterze wyspecjalizowanym, obowiązek nadawania treści lokalnych dotyczy tylko dwóch stacji: Radia ESKA Warszawa, w programie którego tematyka lokalna powinna stanowić nie mniej niż 6% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej, oraz Radia PiN 102 FM, w którym to programie tematyka lokalna powinna zająć nie mniej niż 5% tego czasu (mniejszy wymiar tematyki lokalnej w programie tej stacji wiąże się z przyjęciem wyższego niż zwykle w stacjach lokalnych obowiązkowego udziału specjalizacji programu). 
W programie Radia ESKA Warszawa udział tematyki lokalnej w programie wynosił w badanym tygodniu, jak to pokazano w tabeli, 6,1% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej, był więc zgodny z zapisem koncesji. Jest to istotna poprawa sytuacji pod tym względem w porównaniu z realizacją omawianego punktu koncesji przez Radio ESKA Warszawa rok wcześniej, czyli w 2002 roku, kiedy to udział tematyki lokalnej w programie stacji wynosił początkowo (marzec 2002 roku) tylko 1,5% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej, a następnie (we wrześniu 2002 roku) - 4%. Analizując te liczby, widać, że zwiększenie udziału tematów lokalnych na antenie Radia ESKA Warszawa można ocenić jako tendencję trwałą. W programie stacji obecne są stałe (cykliczne) audycje lokalne: dzienniki lokalne, lokalne informatory: prognoza pogody, informacje dla kierowców i informacje o imprezach muzycznych i kulturalnych, lokalne – czyli warszawskie – kalendarium historyczne, przegląd prasy warszawskiej, publicystyka lokalna: wywiady z ludźmi zaangażowanymi, z racji pełnionych funkcji urzędowych lub społecznie, w rozwiązywanie różnych problemów miasta i ludzi w mieście, krótkie reportaże dotyczące aktualnych lokalnych wydarzeń, sondy wśród mieszkańców itp.; audycje edukacyjne o Warszawie, np. historia warszawskich ulic czy opowieści znanych warszawiaków o ich związkach z tym miastem. Audycje lokalne skomasowane były głównie w programie Radia ESKA w bloku porannym (godz. 6.00-9.00). Po godzinie 9.00 nie nadawano już większości audycji tytułowanych „lokalnie” (Warszawskie kalendarium, ulice, odgłosy itd.), a jedynie wiadomości lokalne w dziennikach oraz lokalną prognozę pogody i (w porze popołudniowej) drugą w ciągu dnia serię informacji drogowych. Obraz programu w dalszej części dnia kształtowały więc głównie audycje muzyczne i o muzyce, czyli związane ze specjalizacją programu, a nie z tematami lokalnymi. Powyższe uwagi, dopełniające charakterystykę realizacji tematyki lokalnej w programie Radia ESKA Warszawa, mają intencję opisową, a nie oceniającą. Nadawca ma bowiem, co oczywiste, pełną swobodę w kształtowaniu układu programu. 
W programie Radia PiN 102 FM udział audycji o tematyce lokalnej był w monitorowanym tygodniu niższy od wymaganego w koncesji – zajęły one jedynie 2% tygodniowego czasu emisji programu w porze dziennej. Z wyjątkiem prognozy pogody, stacja nie nadawała lokalnych audycji informacyjnych, nie nadawała też publicystyki o problemach lokalnych. Wprawdzie wśród nadawanych informacji wiele dotyczyło pośrednio Warszawy jako lokalizacji różnych instytucji finansowych czy miejsca, w którym działają decydenci gospodarczy, informacji tych nie można jednak uznać za lokalne, ponieważ dotyczyły one nie lokalnego, a ogólnopolskiego wymiaru (aspektu) działań związanych ze stolicą (mających tu miejsce itp.). 
Pozostałe monitorowane stacje – tj. Radio Warszawa Praga, Radio św. Józef, Radio PLUS Warszawa oraz Radio Jutrzenka – nie są zobowiązane koncesją do nadawania audycji o tematyce lokalnej. Stąd też kwestia ta w odniesieniu do programów tych stacji nie była przedmiotem monitoringu.
Audycje niepochodzące od koncesjonariusza i ich udział w programie
W programie żadnej z monitorowanych stacji nie odnotowano obecności audycji pochodzących z programów innych nadawców, naruszającej zapis koncesji. 
W programach Radia Kolor, Radia PiN, a także Radia PLUS Warszawa nie odnotowano w ogóle obecności audycji niepochodzących od koncesjonariusza. 
W programie Radia ESKA Warszawa nadawana jest jedna audycja wspólna: niedzielny „EuroTop, czyli europejska lista przebojów”, oznaczana przez nadawcę w sposób otwarty jako audycja wspólna dla całej grupy ESKA (na antenie przekazywana jest informacja: „...gramy na całą Polskę”). Wspólnymi dla całej grupy audycjami są też niewątpliwie audycje dotyczące specjalizacji muzycznej (nadawane przez 5 dni w tygodniu: „EuroTop News” oraz „Weekend z ...”). Zajmują one na antenie nie więcej niż 5% pory dziennej; czyli emisja elementów wspólnych mieści się w granicach dozwolonych koncesją. 
W programach obu stacji diecezjalnych nadawano po kilka audycji pochodzących od innego nadawcy (Dziennik Radia Watykańskiego) lub od innego producenta (audycja miesięczników „List” i „Anioł Stróż”, audycja „Spotkanie z misjonarzem” itp.), zajmowały one jednak w programie każdej z omawianych stacji nie więcej niż 6% programu w ciągu doby, ich emisja nie naruszała więc koncesji.
Także Radio Jutrzenka emitowało audycję innego nadawcy – Dziennik Radia BBC. Emisja tej audycji zajmowała w monitorowanych dniach od 7% do 12% dobowego czasu emisji programu i nie naruszała postanowienia koncesji w tym zakresie. 
Podsumowując, należy stwierdzić, że monitorowane stacje lokalne działające na terenie Warszawy nadają programy zgodne co do charakteru i wymaganych treści z zapisami koncesji. Programy tych stacji uzupełniają się wzajemnie, tworząc łącznie ofertę zróżnicowaną treściowo i interesującą dla słuchaczy. 

Realizacja przez radiowych nadawców koncesjonowanych przepisów art.15 i 15a ustawy o radiofonii i telewizji 

	Nadawcy, na podstawie art. 15 ustawy o radiofonii i telewizji, zobowiązani są do nadawania w swoich programach określonych kwot utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim, utworów muzycznych związanych z kulturą polską oraz audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem w programie. 
W 2003 roku większość nadawców koncesjonowanych, w odpowiedzi na prośbę Krajowej Rady, nadesłała sprawozdanie z realizacji tych przepisów. Sprawozdania nadesłało 146 spośród 176 nadawców radiowych programów koncesjonowanych (wszyscy nadawcy ogólnokrajowi, ponadregionalni oraz większość nadawców lokalnych).

Udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim w miesięcznym czasie nadawania utworów słowno-muzycznych w programie (art. 15 ust. 2 urt).
Udział tych utworów w miesięcznym czasie emisji utworów muzycznych w programie zgodnie z ustawą ma wynosić nie mniej niż 30%. Z tego obowiązku nie wywiązywało się przez cały ubiegły rok trzech nadawców lokalnych, a czterech innych naruszało ten obowiązek w niektórych okresach roku. Ilustruje to tabela poniżej. 

Programy nadawców koncesjonowanych	Miesiąc	
	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	
Radio Plus Warszawa
(280/2002-R)	-	-	15	17	16	16	16	17	15	17	15	20	
RMF Classic Kraków
(234/98-R)	2	2	2	2	2	2	3	2	2	5	10	9	
Radio PiN
(278/2002-R)	27	27	27	27	27	27	27	27	27	27	27	27	
Radio KISS 93,5 FM
(092/P/2002-R)	10	13	14	16	21	31	33	35	36	36	33	34	
Radio Bogoria 
(222/97-R)	36	25	37	49	25	34	37	34	31	29	33	37	
RMF Classic Warszawa
(267/2001-R)	31	32	31	31	31	31	31	31	31	31	10	9	
RMF Classic Szczecin
(122/P/2002-R)	32	30	31	30	31	31	31	30	30	30	10	9	
	Najmniejszy odsetek utworów słowno-muzycznych w języku polskim nadawało Radio RMF Classis Kraków (w ciągu całego roku od 2% do 10%). Jak wynika z wyjaśnień nadawcy wynikało to z faktu, że emitowany przez niego program poświęcony jest wyłącznie muzyce operowej, a wśród nadawanych utworów jest znikomy odsetek utworów w języku polskim. 
	Nieco wyższy udział utworów słowno-muzycznych wykonywanych w języku polskim odnotowano w programie Radia Plus Warszawa (od 15% do 20%). Minimalnie niższy niż wymagany ustawą był w ubiegłym roku udział tego typu utworów w Radiu PiN (27%). 
	W kilku programach lokalnych udział utworów słowno-muzycznych w języku polskim był niższy od wymaganego przez kilka miesięcy ubiegłego roku. Były to: Radio Kiss (5 miesięcy), Radio Bogoria (3 miesiące), RMF-Classic Warszawa i Szczecin (2 miesiące).
	Pozostali kontrolowani nadawcy wywiązali się z obowiązku nadawania minimum 30% utworów słowno-muzycznych w języku polskim.

Udział utworów muzycznych związanych z kulturą polską w miesięcznym czasie nadawania utworów muzycznych w programie (art. 15 ust. 3 urt).
Udział tych utworów w miesięcznym czasie emisji utworów muzycznych w programie ma wynosić nie mniej niż 30% (art. 15 ust. 3 urt.). Jedynie w przypadku dwóch nadawców lokalnych przez cały ubiegły rok odsetek utworów muzycznych związanych z kulturą polską był znacznie niższy od wymaganego. Były to: Radio Gra Toruń i Radio Gra Inowrocław. W przypadku dwóch innych nadawców lokalnych (Vigor FM Radio i Złote Przeboje C 96,6 FM) odsetek ten był nieco niższy przez jeden lub dwa miesiące (patrz tabela poniżej). 

Programy nadawców koncesjonowanych	Miesiąc	
	I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X	XI	XII	
Radio Gra Toruń
(084/P/2001-R)	6	6	4	5	5	5	6	6	6	6	6	6	
Radio Gra Inowrocław
(032/P/2001-R)	6	6	4	5	5	5	6	6	6	6	6	6	
Vigor FM Radio 
(108/P/2002-R)	50	50	20	20	-	50	33	50	50	33	40	86	
Złote Przeboje C 96,6 FM (043/P/2001-R)	51	52	49	32	31	30	30	31	31	28	31	30	
	Spośród kontrolowanych nadawców koncesjonowanych, 30 nie nadawało wcale utworów muzycznych (instrumentalnych). Pozostali wypełniali obowiązki wynikające z zapisu art. 15 ust. 3 ustawy o radiofonii i telewizji.

Udział w programach audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem w programie, w kwartalnym czasie nadawania programu (art. 15a ust. 2 urt).
Udział audycji wytworzonych pierwotnie w języku polskim w okresie 3 lat przed rozpowszechnianiem w programie (z wyłączeniem serwisów informacyjnych, transmisji sportowych i reklam) powinien wynosić nie mniej niż 10% kwartalnego czasu emisji programu (art. 15 a ust. 2 urt). Z obowiązku tego wywiązywali się wszyscy koncesjonowani nadawcy radiowi.